Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Scrúdaitheoir na hArd-Chúirte - Dlí cuideachta


Naisc ghaolmhara
Oifig an Scrúdaitheor na hArd-Chúirte

Ról an Scrúdaitheora i gcúrsaí dlí cuideachta

Tagann ról an Scrúdaitheora i gcúrsaí dlí cuideachta chun cinn áit a ndéanann an Chúirt foirceannadh ar chuideachtaí.

Leachtuithe cuideachta

Tá dlínse fhorleathan ag an Ard-Chúirt cuideachtaí a fhoirceannadh agus Leachtaitheoirí Oifigiúla a cheapadh. An bealach is hiondúil a dhéanann an chúirt foirceannadh ar chuideachtaí is ea trí Achainí a chuireann creidiúnaí i láthair de bhun an fhiachais neamhíoctha a d'fhéadfadh a bheith ag íos-shuim agus is ionann é agus €1,679.84 i láthair na huaire.

Cuirtear Achainí chun cuideachta a fhoirceannadh i láthair dhuine de na Cláraitheoirí i bPríomh-Oifig na hArd-Chúirte agus leagann siad sin síos an t-am agus an áit ag a n-éistfear an achainí.

An tOrdú foirceanta

Agus ordú á dhéanamh chun cuideachta a fhoirceannadh ceapann an chúirt de ghnáth Leachtaitheoir Oifigiúil agus déanann sí roinnt orduithe coimhdeacha.

I ndiaidh an chleachtais a thug an breithiúnas isteach i G&T Garvey Limited & Cos Acts (unrep. Costello J. 22/11/1993) tá roinnt treoracha coimhdeacha breise san áireamh anois san Ordú Foirceanta m.sh.

(a) go seirbheálfaí fíorchóip den ordú arna dheimhniú ag an achainígh nó ag a aturnae ar na daoine atá ainmnithe leis sin a bhfuil sé de dhualgas orthu Ráiteas Gnóthaí a dhéanamh amach agus a chomhadú

(b) gur fíorchóip den ordú arna dheimhniú ag an achainígh nó a aturnae é an tordú a d'fhág sé/sí ag Oifig an Scrúdaitheora laistigh de 10 lá ó rinneadh foirfiú ar an ordú sin

(c) go n-eiseodh an Leachtaitheoir Oifigiúil nó a ghníomhaire Fógra Leanúna in Oifig an Scrúdaitheora

(d) go gcuirfí Meabhrú Tuilleadh an ábhair agus go háirithe amanna a shocrú chun go ndéanfadh an Leachtaitheoir Oifigiúil slánú agus seachadadh ar chuntais ar athló go dtí dáta a shocróidh an chúirt (go hiondúil dáta nach lú ná 6 seachtaine ó dháta an Ordaithe)

(e) go mbeadh sé de chead ag an Leachtaitheoir Oifigiúil iarratas a dhéanamh ar an gCúirt ar an dáta atá socraithe chun an cheist a Mheabhrú Tuilleadh (nó ag dáta níos luaithe de réir mar a mholtar dó/di) le haghaidh aon orduithe nó treoracha cumhachtaí breise a d'fhéadfadh a bheith ag teastáil uaidh ar mhaithe le foirceannadh tairbhiúil na cuideachta agus chun na críocha sin agus ar mhaithe le himeachtaí os comhair an Scrúdaitheora go mbeadh sé de chead aige seirbhísí aturnae a chur ag obair

(f) go gcoimeádfaí costais an achainígh agus na páirtithe eile ar fad a bheith i láthair ag éisteacht an achainí chun déileáil leo nuair a dhéantar meabhrú breise ar an gceist

Imeacht os comhair an Scrúdaitheora

Nuair a dhéanann an Ard-Chúirt ordú chun cuideachta a fhoirceannadh éilítear ar an Leachtaitheoir Oifigiúil nó a ghníomhaire Fógra Leanúna a eisiúint. Tugann an fógra sin, a sheirbheáltar ar na páirtithe a bhí i láthair ag éisteacht an achainí le foirceannadh a dhéanamh, dáta (ar a dtugtar dáta seolta) le haghaidh éisteachta os comhair Scrúdaitheora na hArd-Chúirte.  Ar an dáta seolta ar ais (nó, más féidir, roimh an dáta sin) beidh na doiciméid seo a leanas ag teastáil ón Scrúdaitheoir:

  1. Mionnscríbhinn seirbhíse d'Fhógra Leanúna orthu sin a bhí i láthair ag éisteacht an Achainí chun an chuideachta a fhoirceannadh
  2. Litir chuig an Scrúdaitheoir ag freagairt na gceisteanna seo a leanas:
    - An ceapadh scrúdaitheoir, leachtaitheoir sealadach nó glacadóir? Má 'ceapadh', beidh cóip amháin de gach ceann de na horduithe ceapacháin ag teastáil.
    - An ndearnadh aon orduithe ó cuireadh an achainí i láthair agus ó rinneadh foirceannadh ar an ordú? Má rinneadh beidh cóip amháin den ordú ag teastáil.
    - An ndearnadh aon orduithe i ndiaidh an ordú foirceanta? Má rinneadh beidh cóip amháin den ordú ag teastáil.
  3. Dréacht bhanna nó mionnscríbhinn comhlánaithe ag iarraidh ar an gcúirt fáil réidh le banna (cibé acu is infheidhmithe)
  4. Cuardach cuideachta a bheidh cothrom le dáta
  5. Cóip de Ráiteas Gnóthaí (má tá sé ar fáil)
  6. Tuarascáil thosaigh arna hullmhú ag an leachtaitheoir oifigiúil chun an foirceannadh a chur chun cinn agus ag leagan amach:
    - Sonraí na cuideachta, aidhm, stair trádála, más cuid de ghrúpa í nó nach ea
    - Stair/cúlra a bhaineann le ceapachán leachtaitheora
    - Dliteanais/creidiúnaithe, lena n-áirítear obair a rinneadh maidir leo
    - Sócmhainní/féichiúnaithe, lena n-áirítear obair a rinneadh maidir leo agus pleananna chun sócmhainní a nochtadh
    - Ráiteas gnóthaí
    - Costais agus speansais fhortheilgthe lena n-áirítear costais dlí
    - Plean gnó, lena n-áirítear meastachán ar scálaí ama chun gníomhartha a thabhairt chun críche
  7. Mionnscríbhinn seirbhíse den ordú foirceanta ar:
    An chuideachta (murab í an chuideachta an Achainígh)
    Cláraitheoir na gCuideachtaí (glactar le cuardach cuideachta má thaispeánann sé go bhfuil an t-ordú foirceanta comhadaithe in Oifig Clárúcháin na gCuideachtaí)
    An sirriam
    Brainse Bhanc na hÉireann ag 2 Faiche an Choláiste, Baile Átha Cliath 2
    Na stiúrthóirí a bhfuil treoir acu Ráiteas Gnóthaí a chomhadú
  8. Bunfhógraí reachtúla foilsithe mar atá treoraithe san ordú foirceanta
  9. Údarású chun cuntas bainc a oscailt, comhlánaithe go cuí
  10. Údarású chun aturnae a cheapadh, comhlánaithe go cuí

Ról an Leachtaitheora Oifigiúil

Tá an leachtaitheoir oifigiúil freagrach as sócmhainní na cuideachta a chaomhnú, a nochtadh agus a leithroinnt. Éilítear ar an leachtaitheoir oifigiúil go hiondúil gach airgead a fhaigheann sé a íoc isteach i gcuntas i mBanc na hÉireann ag brainse dá gcuid ag 2 Faiche an Choláiste i gcuntas arna sealbhú i ainmneacha an Leachtaitheora Oifigiúil agus an Scrúdaitheora le chéile.

Tá cumhachtaí agus dualgais Leachtaitheora Oifigiúil leagtha amach in Alt 231 de Acht na gCuideachtaí 1963. Is féidir le Leachtaitheoir Oifigiúil na cumhachtaí arna leagan amach i bhfo-alt (1) a chleachtadh le cead na cúirte nó an Choiste Scrúdaithe.

Is féidir leis an Leachtaitheoir Oifigiúil iad sin i bhfo-alt (2) a chleachtadh gan toil den sórt sin ach féadfaidh sé cinneadh, ar mhaithe lena chosaint féin, iarratas a dhéanamh ar an gcúirt cead a fháil na cumhachtaí sin a chleachtadh in aon chás ar leith.

Tá foráil i bhfo-alt (3) go mbeidh cleachtadh an Leachtaitheora Oifigiúil i bhfoirceannadh a dhéanfaidh an chúirt ar na cumhachtaí a bhronnann an t-alt seo faoi réir ag rialú na cúirte agus féadfaidh aon chreidiúnaí nó ranníocóir iarratas a dhéanamh ar an gcúirt maidir le haon chleachtadh nó cleachtadh atá beartaithe a dhéanamh ar aon cheann de na cumhachtaí sin.

De bhun fo-alt (4), féadfaidh an chúirt foráil a dhéanamh trí aon ordú go bhféadfaidh an Leachtaitheoir Oifigiúil, áit nach mbíonn aon Choiste Scrúdaithe, cuid de na cumhachtaí a luadh i bhfo-alt (1) a chleachtadh gan cead nó idirghabháil na cúirte. I gcuid mhaith cásanna áit a bhfuil aon sócmhainní in aon chor déanfaidh an Leachtaitheoir Oifigiúil roinnt iarratas ar an gcúirt chun cead a fháil cumhachtaí nó treoracha maidir le conas cinn eile a chleachtadh.

Déantar iarratais eatramhacha ar íocaíochtaí maidir le luach saothair Leachtaitheora Scrúdaithe agus a chuid costais dlí agus ar shaoirse chun leithdháileadh a dhéanamh ar chreidiúnaithe go minic le linn leachtaithe.

Srianadh Stiúrthóirí - Alt 150 Acht na gCuideachtaí 1990

Tá foráil éifeachtach san alt seo áit a dtosaítear ag foirceannadh cuideachta tar éis an 1 Lúnasa 1991 agus go mbíonn an chuideachta dócmhainneach, beidh srian ar na daoine a bhí ina stiúrthóirí ar an gcuideachta laistigh de dhá mhí dhéag sula dtosaíonn an leachtaíocht as gníomhú mar stiúrthóirí nó mar oifigigh cuideachta ar feadh tréimhse cúig bliana mura bhfuil an Chúirt sásta gur ghníomhaigh siad go hionraic agus go freagrach.

Maidir leis na leachtaíochtaí cúirte sin a thosaigh tar éis 1 Lúnasa 1991 éileoidh an Chúirt ar Leachtaitheoirí Oifigiúla iarratas a thabhairt faoin alt i gcásanna ina bhfuil an chuideachta dócmhainneach chun cur ar chumas na cúirte a feidhm a chleachtadh. Is é an cleachtas reatha atá ann na hiarratais sin le haghaidh éisteacht a liostú ag tús gach téarma cúirte.

Tugtar fógra faoi ainmneacha na stiúrthóirí sin atá srianta faoin alt do Chláraitheoir na gCuideachtaí a choinníonn clár de na stiúrthóirí lena mbaineann. Tugann oifigeach forordaithe fógra den sórt sin i bhfoirm forordaithe.

Is oifigigh forordaithe iad an Scrúdaitheoir agus Cláraitheoirí na hArd-Chúirte chun críche Alt 150.

Comhlánú an fhoirceanta

Nuair a dhéantar urscaoileadh ar sócmhainní na cuideachta ar fad atá á leachtú, déanann an Leachtaitheoir Oifigiúil iarratas ar an gcúirt le haghaidh Ordú Deiridh. Áirítear leis an ordú sin go minic foráil le haghaidh aon chostais agus speansais de chuid na leachtaíochta atá le híoc agus luach saothair an Leachtaitheora Oifigiúil nó aon iarmhéid leis sin.

Sa chás go bhfuil dóthain cistí ann tugann an t-ordú treoir go leithroinntear iarmhéid na sócmhainní i measc chreidiúnaithe na cuideachta (tar éis aon íocaíochtaí eatramhacha a rinneadh trí ordú na Cúirte le linn na leachtaíochta a ghlacadh san áireamh) sna tosaíochtaí arna gcinneadh ag ann dlí. Scaiptear aon bharraíocht a bhíonn fágtha tar éis na creidiúnaithe a íoc go hiomlán agus an t-ús a bhíonn dlite ar na creidiúnaithe conartha i measc scairshealbhóirí na cuideachta.

Tá foráil san ordú freisin go nglanfaí an Banna Leachtaitheoirí Oifigiúil tar éis an Teastas Scrúdaitheora a thabhairt don oifigeach ceart i bPríomh-Oifig agus sin ag rá go bhfuil cúrsaí na cuideachta foirceanta agus díscaoilte go hiomlán nuair a bhíonn an Teastas sin comhadaithe le Cláraitheoir na gCuideachtaí.

Reachtaíocht chuí

An tAcht um Chosaint Fostaithe (Dócmhainneacht Fostóirí), 1984
An tAcht Cumann Foirgníochta 1989
An tAcht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 1993
An tAcht um Idirghabhálaithe Infheistíochta 1995
An tAcht um Chúiteamh d'Infheisteoirí 1998
Rialacha na nUaschúirteanna (I.R. Uimh. 15 de 1986)
Rialacha na nUaschúirteanna (Uimh. 3) 1991 (I.R. Uimh. 147 de 1991)
Rialacha na nUaschúirteanna (Uimh. 4) 1991 (I.R. Uimh. 228 de 1991)
Rialacha na nUaschúirteanna (Uimh. 2) 1991 (I.R. Uimh. 265 de 1993)
Rialacha na nUaschúirteanna (Uimh. 1) 1994 (I.R. Uimh. 191 de 1994)
Acht na gCuideachtaí 1990 (Cuid IV agus VII) Rialachán 1991 (I.R. Uimh. 209 de 1991)






Teastaíonn tacaíocht do JavaScript chun an suíomh Gréasáin seo a úsáid. Déan cinnte go bhfuil do bhrabhsálaí cothrom le dáta agus go dtacaíonn sé le JavaScript.