Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Scrúdaitheoir na hArd-Chúirte - agraí morgáiste


Naisc ghaolmhara
Oifig an Scrúdaitheora na hArd-Chúirte

Cad is agra morgáiste ann?

Is cineál imeachta é Agra Morgáiste, tógtha ag sealbhóir d'urrús ar mhaoin (morgáiste breithiúnais nó morgáiste cothromais go hiondúil) chun fiach a aisghabháil trí dhíol na maoine sin a bhrú ar aghaidh.  Is féidir go ndéanfaidh cúirt Ordú Muirir mar thoradh ar Agra Morgáiste.

Ordú muirir

Athraíonn sonraí d'ordú muirir ó chás go cás, ach bíonn 3 ghné sa chuid is mó acu.

  1. Ráiteas go bhfuil an fiach atá dlite don ghearánaí, móide ús, móide costais an ghearánaí "Muirearaithe" ar shuim an chosantóra sa mhaoin.
  2. Treoir go ndíolfaí an mhaoin (go hiondúil tugann an chúirt am don chosantóir chun an tsuim atá dlite a íoc leis an ngearánaí sula dtabharfar éifeacht don ordú díola).
  3. Treoir go dtógfaidh an Scrúdaitheoir na heirí ar fad san áireamh agus fiosrúchán a dhéanamh ar na tosaíochtaí a bhaineann le gach ceann acu. Is é is eire ann ná muirear, morgáiste, lian nó fiach eile atá daingnithe ar mhaoin.

Nuair a dhéanann an Ard Chúirt ordú muirir agus más rud é nach n-íocann an cosantóir an tsuim iomlán atá dlite taobh istigh den am a cheadaítear, caithfidh an gearánaí an cheist a chur faoi bhráid Oifig an Scrúdaitheora.

Conas a chuirtear imeachtaí ar bun in Oifig an Scrúdaitheora

Cuireann an gearánaí tús le himeachtaí trí dhoiciméid áirithe a lóisteáil, lena n-áirítear cóip den ordú muirir. Eisíonn sé nó sí doiciméad ansin ar a dtugtar Fógra Leanúna agus déantar é a sheirbheáil ar an gcosantóir. Bíonn suí ann os comhair an Scrúdaitheoir ansin ar an dáta a leagtar amach san Fhógra Leanúna.

Reachtaítear gnó foirmiúil na hOifige i Suíonna os comhair an Scrúdaitheoir mar a leagtar amach in Ordú 55 de Rialacha na nUaschúirteanna.

Na príomhchéimeanna sna himeachtaí in Oifig an Scrúdaitheora

Tá dhá ghné sa phróiseas.

  1. Fáil amach cad iad na heirí agus na tosaíochtaí a bhaineann le gach ceann acu.
    »  Déanann an gearánaí fógra d'eireathóirí faoi threoir an Scrúdaitheora.
    »  Déanann na eireathóirí éilimh a lóisteáil de bhun an fhógra.
    »  Déanann an Scrúdaitheoir breithniú ar na héilimh.
    »  Eisíonn an gearánaí foriarratas os comhair an Scrúdaitheora chun an teastas d'eireathóirí a réiteach.

    Déantar é seo déanach sna himeachtaí, tar éis díol na maoine a chur i gcrích (féach thíos).

  2. Socruithe a dhéanamh chun an mhaoin a dhíol.
    »  Iarrann an gearánaí, faoi threoir an Scrúdaitheora, ar Abhcóide Tíolactha Cúirte (abhcóide atá ceaptha ag an gCúirt don chuspóir sin) coinníollacha díolacháin a ullmhú.
    »  Eisíonn an gearánaí foriarratas, os comhair an Scrúdaitheora, chun mionsonraí agus coinníollacha díola a réiteach bunaithe ar dhréachtchoinníollacha agus tuairimí an abhcóide.
    »  Ainmníonn an gearánaí ceantálaí chun dul i mbun an díolacháin. Ceaptar Luachálaí neamhspleách freisin.

Déantar an díolachán trí cheant poiblí, ach amháin má dhéanann an chúirt ordú chun a mhalairt a dhéanamh. Tar éis an cheant, síníonn an Scrúdaitheoir teastas de thoradh an díolacháin. Lóisteálann an gearánaí na fáltais ón ndíolachán sa chúirt.

Tar éis an díolachán a chur i gcrích, tagann an dá ghné de na himeachtaí le chéile:

»  Síníonn an Scrúdaitheoir teastas d'eireathóirí. Bíonn an teastas seo mar bhunús do dhréachtsceideal íocaíochta ansin, a chuirtear faoi bhráid na cúirte mar chuid den iarratas chun cistí a íoc ón gcúirt. Tá dleacht cúirte de 2.5% iníochta ar an bpraghas díola. D'fhéadfadh dleacht chúirte bhreise 2.5% a bheith infheidhme maidir le luach na n-éileamh a admhaítear.

Conas a thugtar imeachtaí chun críche.

Go ginearálta tá dhá bhealach ann chun agra morgáiste a thabhairt chun críche.

  1. Réiteach ar an éileamh idir na páirtithe, le hordú cúirte ag urscaoileadh an ordaithe muirir mar thoradh air. Is féidir le páirtithe réiteach lena chéile ag pointe ar bith sna himeachtaí. Cé gur féidir leis an ngearánaí agus an cosantóir éileamh a réiteach, is féidir go gcaithfidh eireathóirí eile a bheith ar fhógra an fhoriarratais chun an ordú muirir a urscaoileadh. 
  2. Ordú cúirte ag díriú íocaíocht na bhfáltas ón ndíolacháin ón gcúirt.

Na doiciméid atá ag teastáil ag céim an Fhógra Leanúna

  1. Fógra Leanúna móide méid cóipeanna ina thaobh a sheirbheáil - tá sonraí faoin dleacht stampa atá ag teastáil ar fáil in ár Rannóg Táillí Cúirte
  2. Cóip dhearbhaithe den ordú muirir le formhuiniú seirbheála air. 
  3. Gnáthchóip de gach doiciméad a bhfuil a bhfuil tagairt dó sa sceideal/sna sceidil don ordú muirir. 
  4. Cóip fóilió le déanaí lena n-áirítear léarscáil ón tÚdarás Chárúcháin Maoine nó cuardach Seirbhísí Chlárlann na nGníomhas. 
  5. Cuardach Oifigí Cuideachta (más cuideachta í an cosantóir) 
  6. Gnáthchóip den Toghairm Speisialta. 
  7. Gnáthchóip de mhionnscríbhinn comhdaithe seirbheála na Toghairme Speisialta ar an gcosantóir/na cosantóirí. 
  8. Gnáthchóip de Mhionnscríbhinn Seirbheála an Ordaithe Muirir ar an gcosantóir/na cosantóirí.
  9. Litir dírithe chuig an Scrúdaitheoir ag sonrú:

(a) nár tháinig an cosantóir chun na cúirte agus díospóid a dhéanamh faoin suim dlite san am sonraithe.

(b) má tá íocaíochtaí ar bith déanta ó dháta an ordaithe muirir nó mura bhfuil. Má tá aon íocaíochtaí déanta, tabhair sonraí faoin suim/suimeanna íoctha agus an dáta/na dátaí íocaíochta.

(c) nach bhfuil aon Fhógra Achomhairc faighte ag an aturnae don ghearánaí.

(d) má tá Láithreas curtha isteach nó mura bhfuil. Má tá Láithreas curtha isteach, ba chóir cóip den Meabhrán Láithreas a lóisteáil.

(e) má tá orduithe eile ar bith déanta sna himeachtaí ó dháta an ordaithe muirir nó mura bhfuil, agus má tá ordú ar bith eile déanta, ba chóir cóipeanna dóibh a lóisteáil.

(f) más áras teaghlaigh é an mhaoin nó mura bhfuil.






Teastaíonn tacaíocht do JavaScript chun an suíomh Gréasáin seo a úsáid. Déan cinnte go bhfuil do bhrabhsálaí cothrom le dáta agus go dtacaíonn sé le JavaScript.