Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Oifig na gCoimircithe Cúirte - Cumhachtaí marthanacha aturnae


Naisc Ghaolmhara
Oifig na gCoimircithe Cúirte

Is éard is cumhacht mharthanach aturnae ann ná cumhacht aturnae a fheidhmíonn duine (an deontóir) atá cumasach ó thaobh meabhrach de agus is cumhacht í nach bhfuil beartaithe í a chur i bhfeidhm ach amháin má éiríonn siad éagumasach ó thaobh meabhrach de. Sa chás sin, ba chóir don aturnae atá ceaptha ag an deontóir iarratas a dhéanamh ar chlárú na cumhachta marthanaí aturnae ionas gur féidir leis gníomhú thar ceann an deontóra.

An bhfuil difríocht idir cumhacht ghinearálta aturnae agus cumhacht mharthanach aturnae?

Tugann cumhacht ghinearálta aturnae an chumhacht don deontaí, agus é ag gníomhú laistigh dá théarmaí údaráis, aon rud a dhéanamh thar ceann an deontóra ar féidir leis an deontóir a dhéanamh de réir an dlí agus Aturnae a úsáid acu. Téann an chumhacht aturnae sin as feidhm i gcás don deontóir teacht chun bheith éagumasach ó thaobh meabhrach de.

Ní mór go mbeadh ráiteas ón deontóir mar chuid den chumhacht mharthanach aturnae, áfach, lena ndearbhaítear go bhfuil sé beartaithe ag an deontóir go mbeadh an chumhacht i bhfeidhm le linn aon éagumas meabhrach a thiocfaidh ar an deontóir ina dhiaidh sin. Ní mór go mbeadh sé san fhoirm a forordaíodh in Ionstraim Reachtúil uimhir 196 de 1996 agus ní thiocfaidh sé i bhfeidhm go dtí go gcláraíonn Cláraitheoir na gCoimircithe Cúirte é.

Conas a chruthaímse cumhacht mharthanach aturnae?

Ceanglaítear ar an Ionstraim féin, de réir dlí, na Codanna go léir a sonraíodh in I.R. 196 de 1996 a chlúdach.

Ní mór don deontóir, a luaithe agus is féidir tar éis feidhmithe, fógra maidir le feidhmiú a thabhairt do bheirt ar a laghad. Tá an fógra sin an-tábhachtach toisc gur gá, i gcás go ndéantar iarratas ar chlárú ina dhiaidh sin, fógra a thabhairt do na daoine sin (a dtugtar páirtithe fógra orthu) go bhfuil sé beartaithe iarratas a dhéanamh ar chlárú.

Ní mór go mbeadh duine amháin ar a laghad de na páirtithe fógra a bheith mar chéile ag an Deontóir má tá siad ina gcónaí leis an deontóir.

I gcás nach bhfuil an deontóir pósta nó go bhfuil sé nó sí ina bhaintreach fir nó ina baintreach nó go bhfuil sé nó sí idirscartha, ní mór fógra a thabhairt do leanbh leis an Deontóir, má bhaineann, nó do ghaol ar bith ina ionad sin.

Ba chóir an Ionstraim a choimeád go sábhailte tar éis cumhacht mharthanach aturnae a chruthú agus fógra a thabhairt maidir le feidhmiú, go dtí pé am a thagann éagumas meabhrach ar an deontóir nó go dtí go gcuirtear tús leis an bpróiseas éagumasaithe sin. Ba chóir iarratas a dhéanamh, ag an tráth sin, chuig Cláraitheoir na gCoimircithe Cúirte.

Cathain is féidir leis an aturnae na cumhachtaí a thugtar dó nó di leis an gcumhacht mharthanach aturnae a chur i bhfeidhm?

Féadtar na cumhachtaí a tugadh don Aturnae a chur i bhfeidhm nuair a bheidh an chumhacht mharthanach aturnae cláraithe.

D'fhéadfadh an taturnae gníomhartha áirithe, arna shonrú in Alt 7 (2) den Acht um Chumhachtaí Aturnae 1996, a dhéanamh roimh chlárú.

Féadtar freisin, roimh chlárú agus i gcásanna áirithe, iarratas a dhéanamh ex parte (.i. gan fógra a sheirbheáil ar aon duine) chuig an gcúirt chun a cumhachtaí a fheidhmiú faoi Alt 12 den Acht.

Cén cumhachtaí a bhíonn ag an aturnae nuair atá cumhacht mharthanach aturnae cláraithe?

Ceanglaítear ar an deontóir, agus cumhacht mharthanach aturnae á cruthú, na cumhachtaí a bheidh ag an aturnae a shonrú. Féadfaidh na cumhachtaí sin bheith an-ghinearálta nó féadfaidh siad bheith faoi réir coinníollacha nó srianta. D'fhéadfaí nach mbeadh feidhm ag na cumhachtaí ach maidir le cinntí um chúram pearsanta a dhéanamh. Luaitear cumhachtaí an Aturnae i gCuid B den Ionstraim.

An gcaithfidh mé baill mo theaghlaigh a chur ar an eolas má tá cumhacht mharthanach aturnae á déanamh agam?

Ceanglaítear ort fógra a thabhairt maidir le feidhmiú na cumhachta marthanaí aturnae do bheirt ar a laghad, nach mór do dhuine amháin acu bheith i do chéile má tá cónaí air nó uirthi leat. Mura bhfuil tú pósta nó más baintreach tú nó má tá tú idirscartha, ní mór go mbeadh leanbh leat (má bhaineann) nó gaol ar bith leat (.i. tuismitheoir, dearthair nó deirfiúr, garleanbh, baintreach/baintreach fir linbh, nia nó neacht) mar dhuine de do pháirtithe fógra.

Ní mór fógra a thabhairt do na páirtithe fógra sin go bhfuil sé beartaithe ag an aturnae iarratas a dhéanamh ar chlárú má dhéantar an t-iarratas sin ina dhiaidh sin.

Cé chomh fada is a thógfaidh sé clárú a dhéanamh?

Tá ceanglais reachtúla i bhfeidhm a éilíonn go dtabharfar fógra don deontóir agus do na páirtithe fógra chúig seachtaine tar éis an fógra a sheirbheáil orthu go bhfuil sé beartaithe iarratas a dhéanamh ar chlárú chun fógra agóide a lóisteáil in Oifig na gCoimircithe Cúirte. Má lóisteáiltear an fógra agóide sin, ní dhéanfar an ionstraim a chlárú agus ní dhéanfar an t-iarratas a dhiúltú go dtí cibé am a dhéanfar cibé fiosrúcháin a ordóidh an chúirt.

Baineann éagsúlacht leis an am a thógann sé le clárú a dhéanamh, tar éis dheireadh na tréimhse chúig bliana agus mura bhfuil aon fhógra agóide déanta, ach ba chóir gur féidir é a dhéanamh laistigh de mhí amháin. Tagann moilleanna chun cinn uaireanta mar thoradh ar na ceanglais maidir le lóisteáil fianaise leighis agus cruthúnais eile, de réir mar a shonraítear i Reachtaíocht agus Rialacha na nUaschúirteanna.

An mbaineann costas le cumhacht mharthanach aturnae a chruthú agus a chlárú?

Tabhófar costais sa phróiseas sin agus beidh táillí iníoctha le haghaidh na dtuairiscí leighis. Má dhéantar agóid nó má dhéantar iarratas cúirte, bainfidh costais níos airde leis. Baineann ról Oifig na gCoimircithe Cúirte le clárú na hIonstraime amháin agus níl aon bhaint ag an oifig sin le costais dá bhrí sin agus ní féidir aon sonrú a thabhairt ar an leathanach seo maidir le suim na gcostas.

Conas a dhéantar agóid i gcoinne chlárú na cumhachta marthanaí aturnae?

Féadfaidh an deontóir agus na páirtithe fógra agóide a lóisteáil in Oifig na gCoimircithe Cúirte laistigh de chúig seachtaine tar éis an dáta ar ar tugadh fógra go raibh sé beartaithe iarratas a dhéanamh ar chlárú. I gcás go ndéantar é sin, sonraíonn an tAcht um Chumhachtaí Aturnae nach ndéanfaidh an chúirt an ionstraim a chlárú ná nach ndéanfaidh sé an t-iarratas a dhiúltú go dtí go bhfuil cibé fiosrúcháin (más ann) déanta aici a mheasann sí gur cuí maidir le himthosca an cháis.

Leagtar amach na forais um agóid in Alt 10(3) den Acht agus seo iad a leanas:

(a) nach raibh an Chumhacht bailí, ar airbheartaíodh gur cruthaíodh í leis an Ionstraim;

(b) nach Cumhacht bhailí ná ar marthain a thuilleadh í an Chumhacht a cruthaíodh leis an Ionstraim;

(c) nach bhfuil éagumas meabhrach ar an Deontóir agus nach bhfuil éagumas meabhrach ag teacht air nó uirthi;

(d) nach bhfuil an tAturnae, ag féachaint do na himthosca go léir, oiriúnach le bheith mar aturnae an Deontóra;

(e) gur úsáideadh calaois nó brú nach raibh aon ghá leis an Deontóir chun an Chumhacht a chruthú.

An gcaithfidh an taturnae idirbhearta a rinneadh thar ceann an deontóra a chur in iúl don chúirt tar éis an chumhacht mharthanach aturnae a chlárú?

De ghnáth, ní cheanglaítear ar an aturnae an chúirt a chur ar an eolas maidir lena ghníomhartha nó a gníomhartha. Nuair atá an chumhacht mharthanach aturnae cláraithe, áfach, féadfaidh an deontóir, an taturnae nó aon pháirtí eile leasmhar iarratas a dhéanamh ar Ordú ar féidir a áireamh air, treoracha i ndáil le bainistíocht nó diúscairt mhaoin agus ghnóthaí an deontóra ag an aturnae; cuntais a chur ar fáil agus taifead a chur ar fáil ag an Aturnae.

Nuair a chuireann an taturnae Cuid C den Ionstraim i bhfeidhm, aithníonn sé a chuid nó a cuid oibleagáidí, lena n-áirítear, a oibleagáid nó a hoibleagáid chun cuntais leordhóthanacha a choimeád i ndáil le bainistíocht agus diúscairt mhaoin an deontóra le cur ar fáil don Ard-Chúirt má cheanglaítear é sin.

Cad a tharlaíonn má thagann cumas meabhrach ar ais chuig an deontóir?

Má tharlaíonn sé sin, féadfaidh an deontóir iarratas a dhéanamh chuig an gcúirt faoi Alt 12(4) (C) le haghaidh Ordaithe a dhéanfaidh clárú na hionstraime a chealú.

An nglactar an deontóir isteach faoi choimircíocht nuair a chláraítear cumhacht mharthanach aturnae?

Ní ghlactar an deontóir isteach faoi choimircíocht de bhun chlárú na cumhachta marthanaí aturnae. Tá imeachtaí coimircíochta go hiomlán difriúil ó iarratas chun cumhacht mharthanach aturnae a chlárú cé go ndéantar an dhá iarratas i leith daoine a bhfuil éagumas meabhrach tagtha air nó uirthi.

Tá súil againn gur cúnamh é an t-ábhar ar an leathanach seo maidir le cumhacht mharthanach aturnae. Má tá aon fhaisnéis nó cúnamh breise ag teastáil uait ba chóir duit comhairle ghairmiúil dhlíthiúil a fháil. Ní bhaineann feidhmeanna oifig na gCoimircithe Cúirte ach le clárú na nIonstraimí amháin agus níl aon ról ag an oifig i leith chruthú na nIonstraimí.






Teastaíonn tacaíocht do JavaScript chun an suíomh Gréasáin seo a úsáid. Déan cinnte go bhfuil do bhrabhsálaí cothrom le dáta agus go dtacaíonn sé le JavaScript.