Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Coimircithe Cúirte


Naisc ghaolmhara
Oifig na gCoimircithe Cúirte
An tArd-Aturnae do Mhionaoisigh agus Coimircithe Cúirte

Tá dhá chatagóir coimircithe ann. Is éard atá sa chéad chatagóir, arb é an catagóir is mó é, ná daoine fásta ar glacadh faoi choimircíocht iad mar thoradh ar éagumas meabhrach. Pléann an leathanach seo go príomha le daoine sa chead chatagóir seo.

Is éard atá sa dara catagóir, ar catagóir i bhfad níos lú é, ná daoine faoi ocht mbliana déag d'aois a ghlactar faoi choimircíocht mar mhionaoisigh ar chúiseanna áirithe. Ní bhaineann ceist a gcumais mheabhrach leis an réimse áirithe seo den dlínse coimircíochta.

Tá roinnt cúiseanna maidir leis an bhfáth a mheasfaí go mbeadh sé riachtanach duine faoi ocht mbliana déag d'aois a ghlacadh faoi choimircíocht mar mhionaoiseach. Is iad na himthosca is coitianta ná i gcás gur dhámh cúirt damáistí suntasacha ar mhionaoiseach agus go bhfuil riachtanais speisialta tithíochta nó cúraim aige nó aici. Má tá teach á cheannach óna chistí nó a cistí, ní mór go mbeadh an teach cláraithe ina ainm nó ina hainm féin agus beidh sé riachtanach é a ghlacadh faoi choimircíocht ionas gur féidir na foirmiúlachtaí thar a cheann nó thar a ceann ina leith sin a chomhlíonadh.

I gcás go dtagann mionaoiseach, ar glacadh é faoi choimircíocht, in aois agus má tá cumas iomlán meabhrach aige nó aici, féadfaidh sé nó sí iarratas a chur chuig Uachtarán na hArd-Chúirte ar eisíocaíocht aon chistí sa chúirt a bhfuil sé nó sí i dteideal orthu.

I gcás go ndámhtar damáistí ar dhuine faoi ocht mbliana déag d'aois, íoctar an t-airgead isteach sa chúirt agus déantar é a infheistiú thar a cheann nó thar a ceann go dtí go sroichfidh sé nó sí ocht mbliana déag d'aois. Ní dhéantar Coimircí Cúirte de nó di toisc go ndéantar é sin agus ní phléann Oifig na gCoimircithe Cúirte le cásanna den sórt sin. Ba chóir fiosrúcháin maidir leis na cásanna sin a dhéanamh chuig oifig na cúirte ina ndámhadh na damáistí.

Cad is brí le coimircíocht?

Is é príomhchuspóir na coimircíochta ná maoin an choimircí a chosaint agus chun an mhaoin sin a bhainistiú ar mhaithe leis nó léi agus ar mhaith lena chleithiúnaigh nó lena cleithiúnaigh (má tá aon cleithiúnach aige nó aici). I gcás gur glacadh duine faoi choimircíocht, ciallaíonn sé go bhfuil Uachtarán na hArd-Chúirte sásta ar bhonn na fianaise leighis atá ar fáil dó nó di gur chóir a mheas go bhfuil sé nó sí mímheabhrach agus nach bhfuil sé de chumas aige nó aici a ghnóthaí nó a gnóthaí a bhainistiú.

I líon beag cásanna, féadtar duine a ghlacadh faoi choimircíocht go príomha chun críche é nó í féin a chosaint. Ní thiocfaidh sé sin chun cinn de ghnáth, ach amháin i gcás duine faoi mhíchumas meabhrach in ionad duine a bhfuil breoiteacht shíciatrach air nó uirthi.

Conas a dhéantar Coimircí Cúirte de dhuine?

Má mheasann an duine go bhfuil forais ann maidir le Coimircí Cúirte a dhéanamh de dhuine, ba chóir don duine sin ordú a thabhairt don aturnae chun na céimeanna riachtanacha a ghlacadh ina leith sin. Ina ionad sin, mura mian leis nó léi bheith bainteach san iarrtas é nó í féin, ba chóir dó scríobh chuig Cláraitheoir na gCoimircithe Cúirte, ag iarraidh go dtionscnófar imeachtaí.

Beidh sé riachtanach, sa dá chás, na mionsonraí go léir atá ar fáil i ndáil le riocht leighis, neasghaol, sócmhainní agus ioncam an choimircí mholta a thabhairt don aturnae nó Cláraitheoir na gCoimircithe Cúirte, de réir mar a bheidh.

Cé is féidir leo iarratas a dhéanamh chun Coimircí Cúirte a dhéanamh de dhuine?

Déanann baill dá theaghlach nó dá teaghlach iarratas chun duine a ghlacadh faoi choimircíocht de ghnáth ach ní hamhlaidh i gcónaí. Ní gá do bhaill teaghlaigh an t-iarratas a dheanamh, áfach, agus is féidir le hAturnae an Choimircí mholta nó a dhochtúir/dochtúir nó na húdaráis ospidéil é a dhéanamh más othar in ospidéal é nó í an coimircí. De réir mar a ndearnadh cur síos air in Uimhir: 3, ní gá don duine a chuireann Cláraitheoir na gCoimircithe Cúirte ar an eolas maidir leis an ngá atá le duine a thabhairt faoi choimircíocht an t-iarratas coimircíochta féin a dhéanamh.

An féidir le duine atá ina chónaí nó ina cónaí lasmuigh de Phoblacht na hÉireann a ghlacadh faoi choimircíocht anseo?

Is féidir. Ní bheadh sé riachtanach é sin a dhéanamh, áfach, ach amháin más rud é go bhfuil gá le roinnt den mhaoin atá sa dlínse a dhíol. Ní bheadh sé riachtanach, de ghnáth, imeachtaí coimircíochta a thionscnamh sa dlínse sin ach amháin más rud é gur sócmhainní soghluaiste, cosúil le cuntas bainc, iad an t-aon sócmhainn a bhí ann.

Baineann éagsúlacht leis an am a thógtar ach i dtromlach na gcásanna ar chóir gur féidir imeachtaí a thionscnamh idir trí agus sé seachtaine tar éis an cháipéisíocht tosaigh a lóisteáil in Oifig na gCoimircithe Cúirte. D'fhéadfaí moilleanna teacht chun cinn uaireanta mar thoradh ar dheacrachtaí maidir le seirbhéail na n-imeachtaí a chur i bhfeidhm ar an gcoimircí molta nó maidir le fianaise leighis a fháil.

Cé chomh fada is a thógann sé chun duine a ghlacadh faoi choimircíocht?

Baineann éagsúlacht leis an am a thógtar ach i dtromlach na gcásanna ar chóir gur féidir imeachtaí a thionscnamh idir trí agus sé seachtaine tar éis an cháipéisíocht tosaigh a lóisteáil in Oifig na gCoimircithe Cúirte. D'fhéadfaí moilleanna teacht chun cinn uaireanta mar thoradh ar dheacrachtaí maidir le seirbhéail na n-imeachtaí a chur i bhfeidhm ar an gCoimircí molta nó maidir le fianaise leighis a fháil.

An mbaineann costas le duine a ghlacadh faoi choimircíocht?

Íoctar na costais dlíthiúla a bhaineann le hIarratas Coimircíochta agus imeachtaí leanúnacha coimircíochta as eastát an choimircí sna cuid is mó de na cásanna. Áirítear leis na costais sin, nithe cosúil le, táille an aturnae, táillí ar thuairiscí leighis agus dleacht stampa, a ghearrtar nuair a dhéantar Ordú Dearbhaithe. Féadfaidh an Máistir Fómhais cáin a ghearradh ar chostais nó féadfaidh Cláraitheoir na gCoimircithe Cúirte na costais sin a mheas (a thomhas).

Íoctar costais dlíthiúla, de ghnáth, nuair a ghlactar sócmhainní go léir an choimircí faoi rialú na cúirte. D'fhéadfaí costais bhreise dlíthiúla teacht chun cinn ní ba dhéanaí ag brath ar an ngá atá le rannpháirtíocht leanúnach aturnae.

Tá Oifig na gCoimircithe Cúirte mar chuid den Ard-Chúirt agus gearrtar tobhach ar ioncaim na gcoimircithe go léir (ar a dtugtar céatadán cúirte) a íoctar leis an Stát. Is é ráta na gcéatadán cúirte ná €750.00 in aghaidh na bliana ach ní bhíonn feidhm ag an ráta sin ach amháin más rud é go raibh €18,750.00 nó os a cionn i gceist le glanioncam an Choimircí sa bhliain roimhe sin.

An bhfuil aon rogha eile ar dhuine a ghlacadh faoi choimircíocht d'fhonn déileáil lena mhaoin nó a maoin?

Ní dócha go bhfuil. Ach amháin más rud é go bhfuil socruithe ailtéarnacha déanta ag an duine sular tháinig éagumas meabhrach air nó uirthi, mar shampla, trí Chumhacht Mharthanach Aturnae a chur i gcrích.

An gá fógra Iarratais a sheirbheáil go pearsanta ar na coimircithe molta go léir?

Is gá, fiú má tá an coimircí molta i gcóma. Is ceanglas reachtúil é sin agus ní cheadaítear seirbheáil ionadúil ach amháin, in imthosca an-eisceachtúla.

An bhfuil sé de cheart ag coimircí molta agóid a dhéanamh?

Is féidir. Cuirfidh an cháipéisíocht a sheirbheáiltear ar an gcoimircí molta é nó í ar an eolas maidir lena theidlíochtaí nó a teidlíochtaí ina leith sin. Féadfaidh sé nó sí agóid a dhéanamh trí fhógra a thabhairt do Chláraitheoir na gCoimircithe Cúirte i scríbhinn, laistigh d'achar forordaithe agus déantar é sin, go ginearálta, trí aturnae ach ní gá go ndéanfaí trí aturnae é.

Cad a tharlaíonn maidir le maoin coimircí?

I ndiaidh d'Uachtarán na hArd-Chúirte ordú a dheanamh chun duine a ghlacadh faoi choimircíocht, ceapann sé Coiste (féach ceist 12) le gníomhú thar ceann an choimircí agus tugann sé treoracha chun sócmhainní coimircí a ghlacadh faoi rialú na cúirte agus iad a chur ar fáil i gcomhair a chothabhála nó a cothabhála agus chun a leasa.

Is é seo a leanas roinnt samplaí ar conas a d'fhéadfaí cineálacha éagsúla maoine a láimhseáil:

Áit chónaithe:

I gcás go bhfuil gá le teach a dhíol chun airgead a chur ar fáil i gcomhair speansas tí altranais nó chun loitiméireacht ar an maoin a chosc, tabharfaidh an chúirt údarás don Choiste an mhaoin a chur ar an margadh. Beidh an díolachán faoi réir cheadú na cúirte a mbeadh sé de thairbhe aici luacháil neamhspleách a dhéanamh uirthi. Déantar glanfháltais an díolacháin a lóisteáil sa chúirt, a infheistiú agus a chur ar fáil i gcomhair chothabháil an choimircí agus chun a leasa.

Cuntais bhainc nó cumainn foirgníochta:

Déantar na cuntais sin a dhúnadh de ghnáth agus lóisteáiltear na fáltais sa chúirt agus infheistítear iad ar mhaithe leis an gcoimircí mar ar féidir iad a chur ar fáil dá chothabháil nó dá cothabháil agus chun a leasa.

Feirmeacha nó maoin tráchtála:

Ligtear an cineál seo maoine ar cíos go ginearálta, faoi réir cheadú na cúirte agus cuirtear an t-ioncam i bhfeidhm i gcomhair chothabháil an choimircí agus chun a leasa. I roinnt cásanna, d'fhéadfaí go mbeidh gá leis an gcúirt údarás a thabhairt maidir le díol talún chun speansais tí altranais a íoc agus sa chás go ndéantar amhlaidh, cuirtear socruithe comhchosúla i bhfeidhm leis na socruithe sin a dhéantar i gcás dhíol áite cónaithe.

Pinsean nó ioncam iontaobhais:

Tugann Uachtarán na hArd-Chúirte údarás de ghnáth don choiste an cineál seo ioncaim a bhailiú agus é a chur i bhfeidhm i gcomhair chothabháil an Choimircí agus chun a leasa.

Scaireanna:

Féadfaidh an chúirt a ordú go ndíolfar scaireanna nó go ndéanfar iad a aistriú chuig an gcúirt le coimeád chun leasa an choimircí.

Ginearálta:

Rachaidh coiste an choimircí i mbun comhfhreagrais leis an oifigeach cáis (.i. ball foirne Oifig na gCoimircithe Cúirte ar sannadh an cás dó nó di) i ndáil le bainistíocht ghnothaí an choimircí. Glacfaidh an t-oifigeach cáis le treoracha Uachtarán na hArd-Chúirte nuair is gá.

Bheadh sé an-neamhghnách dá mbeadh gá le héisteacht eile cúirte i rith na coimircíochta, tar éis an t-ordú a dhéanamh chun an duine a ghlacadh faoi choimircíocht. Déanann an chúirt airgead a lóisteáiltear sa chúirt le haghaidh coimircí a infheistiú in Urrúis Iontaobhaithe-Údaraithe.

Cad is coiste ann?

Is éard is ciall le coiste i gcomhthéacs na coimircíochta de ghnáth ná duine amháin a ndéantar gnóthaí coimircí cúirte a thiomnú dó nó di. Is éard is coiste ann, dá bhrí sin, ná an duine a cheapann Uachtarán na hArd-Chúirte chun gníomhú thar ceann an choimircí. Ní féidir leis an gcoiste ach an méid a údaraíonn an chúirt dó nó di a dhéanamh; níl aon údarás ná cumhacht shuntasach ag an gcoiste. Dé ghnáth, tabharfaidh an chúirt údarás don choiste tabhairt faoi fheidhmeanna cosúil le bailiú phinsean an choimircí, a fheirm nó a feirm a dhíol nó a theach nó a teach a dhíol.

De ghnáth is é an duine a rinne an t-iarratas ar choimircíocht an duine a cheaptar mar choiste, ach ní tharlaíonn sé mar sin i gcónaí. I roinnt cásanna, mar shampla, nuair nach bhfuil aon ghaol oiriúnach atá toilteanach gníomhú nó sa chás go bhfuil easaontú i measc gaolta choimircí maidir le conas ba chóir a ghnóthaí nó a gnóthaí a bhainistiú, féadfaidh an chúirt an tArd-Aturnae do Mhionaoisigh agus Coimircithe Cúirte a cheapadh le gníomhú mar choiste.

Má fhaigheann coiste bás, má éiríonn sé nó sí as nó má dhéantar é nó í a athsholáthar, ceapfaidh an chúirt coiste nua.

Cé hé nó cé hí an tArd-Aturnae?

Is aturnae cáilithe é an tArd-Aturnae do Mhionaoisigh agus Coimircithe Cúirte a bhíonn i mbun seirbhíse leis an Stát agus a cheapann Uachtarán na hArd-Chúirte. Ní bhíonn baint ag an Ard-Aturnae ach amháin sna cásanna sin ina n-ordaíonn an chúirt go sonrach don Ard-Aturnae an t-iarratas coimircíochta a thabhairt nó go gceapann sí an tArd-Aturnae chun gníomhú mar choiste.

Cé go bhfuil Oifig an Ard-Aturnae san fhoirgneamh céanna le hOifig na gCoimircithe Cúirte, is aonán iomlán ar leithligh í agus gníomhaíonn an tArd-Aturnae ar an mbealach céanna agus a ghníomhaíonn na coistí eile, .i. níl ach na cumhachtaí sin a thugann an chúirt go sonrach dó nó di ag an Ard-Aturnae. Fearacht coistí eile, cuirtear bannaí ar an Ard-Aturnae agus ceanglaítear air nó uirthi cuntais a thabhairt don chúirt gach bliain maidir le hairgead a fuarthas agus a íocadh.

An bhfuil an coiste cuntasach?

Is féidir. Sa chás go dtugtar údarás do choiste ioncam a fháil le haghaidh coimircí, ní mór don choiste urrús a chur ar bun le cuideachta cheadaithe árachais agus cuntais bhliantúla a chomhdú in Oifig na gCoimircithe Cúirte maidir leis na suimeanna go léir a fuarthas agus a íocadh.

Conas a íoctar billí an choimircí nuair atá an t-airgead íoctha isteach sa chúirt?

Sa chás go bhfuil íocaíochtaí ag teastáil i gcomhair chothabháil agus leas an choimircí agus a chleithiúnach nó a cleithiúnach, ba chóir don choiste scríobh chuig an oifigeach cáis. I dtromlach na gcásanna, íocann Oifig na gCoimircithe Cúirte na cuntais chothabhála tí altranais go díreach as na cistí sa chúirt.

Sa chás go bhfuil an cónaí ar an gcoimircí sa bhaile, féadtar íocaíochtaí tréimhsiúla a dhéanamh ar bhonn rialta leis an gcoiste nó leis an duine a bhfuil an coimircí ina chónaí nó ina cónaí leo d'fhonn a speansais mhaireachtála a íoc. Braithfidh leibhéal agus minicíocht na n-íocaíochtaí, dar ndóigh, ar riachtanais agus ioncam an choimircí agus ba chóir don choiste an t-ábhar sin a phlé go mion leis an oifigeach cáis.

B'fhéidir go mbeidh gá le íocaíochtaí breise ó am go chéile le haghaidh éadaí, laethanta saoire srl. agus ba chóir, arís, don choiste scríobh chuig an oifigeach cáis ina leith sin. Má tá coimircí i dteach altranais nó in ospideál, féadfaidh na baill foirne scríobh go díreach chuig Oifig na gCoimircithe Cúirte maidir leis na speansais sin.

Féadtar daoine a chuireann seirbhísí ar fáil m.sh. conraitheoirí nó oibrithe a íoc chomh maith ach ba chóir don choiste cead a fháil roimhré ón gcúirt sula dtabhaíonn siad speansais ionas nach mbíonn aon amhras ann maidir leis na speansais sin a aisíoc nó a chúiteamh má íocann sé nó sí na speansais é nó í féin.

Conas a dhéantar foráil do chleithiúnaigh an choimircí?

Meastar cás gach coimircí i dtéarmaí a bhfiúntas féin. Tá dualgas dlíthiúil ar an gcoimircí a bhfuil cleithiúnaigh auge nó aici m.sh. céile agus/nó leanaí, iad a chothabháil agus déanfaidh Oifig na gCoimircithe Cúirte socruithe chun foráil a dhéanamh dá gcothabháil agus leas de réir a riachtanas agus acmhainní an choimircí. Áirítear leis sin, foráil a dheanamh dá speansais chóiríochta, leighis agus oideachais chomh maith le laethanta saoire nuair is cuí.

An bhfuil cáin ioncaim dlite ar an gcoimircí?

Tá an dliteanas céanna ar choimircithe agus bíonn siad i dteideal na faoisimh chéanna a fháil agus a fhaigheann saoránaigh eile. Is iad na príomhfhaoisimh atá ann ná nuair a cheadaíonn Príomh-Chigire na gCánacha díolúine faoi alt 189 den Acht um Chomhdhlúthú Cánacha 1997 agus speansais leighis.

Tá an dliteanas céanna ar choimircithe iarratas a dhéanamh ar thuairisceáin cháin ioncaim agus a bhíonn ar cháiníocóirí eile ach síníonn an coiste an tuairisceán thar ceann an choimircí. Más rud é go raibh cuntasóir ceaptha ag an gcoimircí chun déileáil lena g(h)nóthaí cánach sular glacadh faoi choimircíocht é nó í, d'fhéadfaí údarás a thabhairt don choiste chun leanúint ar aghaidh le treoracha a thabhairt don chuntasóir más mian sin.

Má tá bannaí ar an gcoiste agus go bhfuil sé ag déanamh cuntais bhliantúla a chomhdú in Oifig na gCoimircithe Cúirte, féadfaidh an chúirt údarás a thabhairt dó aon aisíocaíocht chánach a fháil a bhfuil an coimircí i dteideal di nó seachas sin ní mór na híocaíochtaí sin a íoc leis an gcúirt.

An féidir le coimircí teach a cheannach?

Ní féidirmaoin a cheannach thar ceann coimircí mar infheistíocht toisc nach urrús iontaobhaí-údaraithe a bheadh i gceist leis sin.

Má tá coimircí in ann dul i mbun cónaithe sa phobal agus go bhfuil acmhainní leordhóthanacha aige nó aici agus mura bhfuil cóiríocht leordhóthanach nó oiriúnach aige nó aici, d'fhéadfaí a c(h)uid cistí a úsáid chun teach a cheannach ina (h)ainm. Má tá gá le síneadh nó athruithe a chur ar an teach ar leis nó léi cheana é m.sh. d'úsáideoir chathaoir rothaí agus má tá acmhainní leordhóthanacha ag an gcoimircí, féadfaidh an chúirt údarás a thabhairt don choiste chun socruithe a dhéanamh d'aon obair riachtanach a dhéanamh agus foráil a dhéanamh don chostas a bhainfeadh leis an obair sin a dhéanamh.

Má tá teach ag coimircí nach bhfuil oiriúnach a thuilleadh dá riachtanais agus nach féidir, ar chúis éigin, athruithe a chur air chun freastal ar a riachtanais, féadfaidh an chúirt údarás a thabhairt don choiste chun socruithe a dhéanamh do dhíol an tí reatha agus ceannach tí eile.

I gcás go gceannaítear teach le cistí an choimircí, ní mór go mbeadh an coimircí cláraithe mar úinéir.

Má tá an coimircí i gcúram cónaithe agus go bhfuil gá le háit chónaithe eile a fháil dá c(h)leithiúnaigh, agus má tá acmhainní leordhóthanacha ag an gcoimircí, féadtar an mhaoin a cheannach in ainm an choimircí le haghaidh chóiríocht a c(h)léithiúnach.

Má tá cónaí ar choimircí i dteach gaoil, an féidir a chuid nó a cuid cistí a úsáid chun é a shíneadh?

I gcás go bhfuil acmhainní leordhóthanacha ag coimircí agus go bhfuil cistí ag teastáil chun teach a shíneadh nó athruithe a chur ar theach nach leis nó léi é, éileoidh an chúirt de ghnáth go n-aistreofaí leas sa teach chuig an gcoimircí agus a chistí nó a cistí atá á n-úsáid chun na críche sin á nglacadh san áireamh. Ba chóir don choiste aon tograí ina leith sin a phlé leis an oifigeach cáis. Féadtar plé leis an ábhar sin ar roinnt bealaí, lena n-áirítear, má cheannaíonn an coimircí úineir an tí thar barr amach agus maoiníonn sé an síneadh nó na hathruithe ansin.

Cúram leighis do choimircithe.

Bhíodh an chuid ba mhó de choimircithe ina n-othair sna hospidéil nó i dtithe altranais i mblianta roimhe seo ach sa lá inniu ann, bíonn cónaí ar líon ard acu sa phobal nó i gcóiríocht fhosctha.

Má tá cóireáil leighis de dhíth ar choimircí a bhfuil foirm um thoiliú ag teastáil ón ospidéal ina leith, ba chóir cead Uachtarán na hArd-Chúirte a fháil. Glactar leis, áfach, go dtiocfaidh éigeandálaí chun cinn nuair nach féidir ceadú a fháil agus sna himthosca sin ba chóir go mbeadh feidhm ag gnáthbhreithniúcháin leighis.

An féidir le coimircí pósadh?

Ní féidir le duine atá ina choimircí nó ina coimircí mar thoradh ar éagumas meabhrach pósadh cé nach gá go gcuirfí pósadh ó bhailíocht má ghlactar duine faoi choimircíocht tar éis pósta.

An féidir le coimircí taisteal thar lear?

Ní féidir le coimircí Cúirte an dlínse a fhágáil ( Poblacht na hÉireann) gan cead Uachtarán na hArd-Chúirte. Tugtar cead chun an dlínse a fhágáil go hiondúil mar ghnáthnós. B'fhéidir go mbeidh gá le breithnithe leighis nó sábháilteachta a ghlacadh san áireamh, áfach.

An féidir le coimircí bheith ina pháirtí nó ina páirtí le himeachtaí dlí?

Ní féidir le coimirce bheith mar ghearánaí in imeachtaí dlí ach amháin má thugann Uachtarán na hArd-Chúirte údarás don choiste na himeachtaí sin a thionscnamh thar ceann an choimircí.

Ní chosnaítear duine ó agairt nó ionchúiseamh coiriúil toisc gur coimircí cúirte é nó í agus dhéanfadh an chúirt údarás d'ionadaíocht ar an gcoimircí sna himeachtaí sin.

Ní mór aon socrú molta ar imeachtaí, a bhfuil an coimircí ina pháirtí nó ina páirtí leo, a chur faoi bhráid Uachtarán na hArd-Chúirte lena chead nó a cead a fháil.

Ní gá, i gcónaí, duine a ghlacadh faoi choimircíocht chun críche imeachtaí a thionscnamh nó a chosaint. Éascaíonn rialacha cúirte plé leis an ábhar sin ar bhealach eile.

An féidir le coimircí dul i mbun bainistíochta a ghnóthaí nó a gnóthaí féin arís?

Is féidir. Ní mór aon iarratas a dhéanann coimircí dá scaoileadh ó choimircíocht a chur chuig Cláraitheoir na gCoimircithe Cúirte i scríbhinn ag an gcoimircí nó ag aturnae thar a cheann nó thar a ceann. Ba chóir go mbeadh an t-iarratas bunaithe ar fhianaise leighis, á chur in iúl go bhfuil cumas iomlán meabhrach ag an gcoimircí anois agus go bhfuil sé in ann a ghnóthaí nó a gnóthaí féin a bhainistiú. Déanfaidh Uachtarán na hArd-Chúirte an t-iarratas a bhreithniú anois ar bhonn na fianaise leighis ar fáil dó.

An féidir le coimircí uacht a dhéanamh?

Is féidir. D'fhéadfaí Uachtarán na hArd-Chúirte cead a thabhairt do choimircí uacht a dhéanamh, más rud é:

  1. Go gcuireann an coimircí in iúl gur mian leis nó léi uacht a dhéanamh.
  2. Go bhfuil fianaise leighis ann a chuireann in iúl go bhfuil inniúlacht tiomnaithe ag an gcoimircí.
  3. Go bhfuil an t-aturnae atá ag leanúint treoracha an choimircí sásta go bhfuil inniúlacht tiomnaithe ag an gcoimircí sin.

 

Cad a tharlaíonn do mhaoin coimircí nuair a fhaigheann sé nó sí bás?

Glactar leis go coitianta go mbíonn eastát coimircí mar mhaoin an Stáit nuair a fhaigheann sé nó sí bás. Ní hamhlaidh atá.

Sa chás go bhfaigheann coimircí bás, leithdháiltear a eastát nó a heastát, tar éis a chuid nó a cuid fiach a íoc agus nuair atá deonú probháide nó Riaracháin eisithe, ar na daoine sin atá i dteideal de réir théarmaí uacht an choimircí nó faoi rialacha an chomharbais díthiomnóra.

Tá gá le hiarratas oifigiúil a dhéanamh chun imeachtaí coimircíochta a thabhairt chun críche. Ag feitheamh ar an méid sin, cuireann an chúirt cistí ar fáil chun speansais cosúil le, speansais sochraide, muirir theach altranais agus cáin phrobháide a íoc.

Mionaoisigh

I gcás go ndámhtar damáistí ar dhuine faoi ocht mbliana déag d'aois, íoctar an t-airgead isteach sa chúirt agus déantar iad a infheistiú thar a cheann nó thar a ceann go dtí go sroichfidh sé nó sí ocht mbliana déag d'aois. Ní coimircí cúirte iad daoine sa chatagóir sin agus ní phléann an oifig seo leo. Ba chóir fiosrúcháin maidir leis na cásanna sin a dhéanamh chuig oifig na cúirte i ndámhadh na ndamáistí.

I roinnt cásanna eisceachtúla, b'fhéidir go mbeadh gá le daoine faoi ocht mbliana déag d'aois a ghlacadh faoi choimircíocht mar mhionaoisigh m.sh. i gcás gur dámhadh damáistí ar dhuine faoi ocht mbliana déag d'aois a bhfuil riachtanais speisialta tithíochta, leighis nó riachtanais eile aige nó aici. Má cheannaítear teach do mhionaoiseach, ní mór é a chlárú ina ainm nó ina hainm féin agus is gá é nó í a ghlacadh faoi choimircíocht, dá bhrí sin, d'fhonn na foirmiúlachtaí dlíthiúla ina leith sin a chomhlíonadh. Nuair a thiocfaidh an mionaoiseach in aois, má tá cumas iomlán meabhrach aige nó aici, féadfaidh sé nó sí iarratas a dhéanamh chuig Uachtarán na hArd-Chúirte ar eisíocaíocht aon chistí sa chúirt dó nó di.

Tá súil againn gur cúnamh é an t-ábhar ar an gcuid seo den leathanach maidir le Cumhacht Mharthanach Aturnae. Má tá aon fhaisnéis nó cúnamh breise ag teastáil uait ba chóir duit comhairle ghairmiúil dhlíthiúil a fháil. Ní bhaineann feidhmeanna oifig na gCoimircithe Cúirte ach le clárú na nIonstraimí amháin agus níl aon ról ag an oifig i leith chruthú na nIonstraimí.






Teastaíonn tacaíocht do JavaScript chun an suíomh Gréasáin seo a úsáid. Déan cinnte go bhfuil do bhrabhsálaí cothrom le dáta agus go dtacaíonn sé le JavaScript.