Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

Orduithe oifigeach probháide

Faoi chúinsí áirithe, d’fhéadfadh sé bheith riachtanach chun ordú oifigeach probháide a fháil maidir le deonú ionadaíochta atá ar intinn agat a sheoladh ar aghaidh (nó maidir le deonú a eisíodh cheana féin).

Ba cheart iarratais ar orduithe oifigeach probháide a sheoladh ar aghaidh chuig Oifig Phrobháide Bhaile Átha Cliath. Má bheidh cuairt á tabhairt agat tú féin, ba cheart an t-iarratas a sheoladh ar aghaidh chuig an Oifig Rialacha den Oifig Phrobháide. Maidir le hiarratais phoist, cinntigh go ngabhann an fhoirm oiriúnach phoist leo (an Oifig Rialacha).  De ghnáth, déanfar orduithe laistigh de 1 nó 2 sheachtain tar éis an t-iarratas a fháil.

Má tá iarratas á dhéanamh agat ar an deonú trí cheann de na clárlanna probháide ceantair, féadfaidh tú iarratas ordaithe an oifigigh phrobháide a sheoladh ar aghaidh sa chlárlann chuí, a dhéanfaidh an t-iarratas a sheoladh ar aghaidh chuig Oifig Phrobháide Bhaile Átha Cliath go ndéanfaidh an tOifigeach Probháide breithniú air.

Tá táillí le híoc maidir le horduithe oifigeach probháide. Ina theannta sin, tá táillí le híoc maidir le mionnscríbhinní a chomhdaítear. Cinntigh go seolann tú ar aghaidh an táille ábhartha le d’iarratas, mar gheall go mbeidh moilleanna ina dtoradh air má theipeann ort amhlaidh a dhéanamh.

Leagtar amach thíos na saghsanna is coitianta d’orduithe oifigeach probháide:

Ordú coiste.

Nuair nach duine slánmheabhrach an duine atá i dteideal an deonú a bhaint agus nuair nach coimircí cúirte iad, d’fhéadfadh go mbeifí in ann deonú a eisiúint do choiste as a mbainfidh an duine neamh–shlánmheabhrach úsáid agus chun sochair an duine chéanna agus le linn a (h)éagumais. Is gá ordú oifigeach probháide a fháil sa chás seo de bhun Ordú 79, Rialacha 26/27 de Rialacha na nUaschúirteanna.

Nóta: Tá duine ag a bhfuil lánchumas agus atá i dteideal céanna deonú a fháil faoi mar a bheadh duine neamh-shlánmheabhrach i dteideal an deonú a bhaint mar thosaíocht do choiste an duine sin [Ordú 79, Riail 5(9)(c)]. Ta an discréid ag an Oifigeach Probháide chun an tosaíocht seo a chur ar leataobh má mheasann sé/sí gur cuí amhlaidh a dhéanamh faoi chúinsí an cháis.

Teastaíonn cruthúnais (a bheidh le seoladh chuig an Oifig Phrobháide):

  1. mionnscríbhinn ón gcoiste beartaithe a leagann amach na fíricí, i.e. ainm, seoladh, dáta báis an mhairbh, teidlíocht an duine neamh-shlánmheabhrach chun deonú a dhéanamh, sainchónaí an duine neamh-shlánmheabhraigh, duine ar bith eile atá i dteideal céanna deontas a fháil, sócmhainní laistigh den dlínse agus iarratas ar ordú a dhéanann coiste a cheapadh dó/di.
    (Má tá an seiceadóir faoi éagumas, is iad an leagáidí agus an réadtiomnaí iarmharach an coiste cuí; má tá an duine atá i dteideal riarachán a fháil faoi éagumas, is é an Coiste cuí a neasghaol; Má tá an leagáidí agus an réadtiomnaí iarmharach faoi éagumas, is é an Coiste cuí a neasghaol.)
  2. mionnscríbhinn ó dhochtúir a thugann fianaise i leith chumas meabhrach an duine.
  3. litir thoilithe ón Oifig Coimircí Cúirte (i.e. ní mór duit scríobh chuig an Oifig Coimircí Cúirte ar dtús agus iad a chur ar an eolas faoi d'intinn agus iarraidh orthu litir thoilithe a chur ar fáil duit).
  4. táillí

Sa chás gur coimircí cúirte cheana féin duine atá i dteideal deonú a bhaint, ní mór litir thoilithe a fháil ón gClárlann Choimircí Cúirte a ligeann don choiste atá ceaptha cheana féin chun leanúint leis an iarratas ar dheonú.


Ordú caomhnóra.

Sa chás gur mionaoiseach an duine atá i dteideal deonú a bhaint agus nach bhfuil caomhnóir tiomnaithe ag an gcaomhnóir nó sa chásnár cheap an chúirt caomhnóir, is féidir ordú oifigeach probháide a fháil a cheapann duine mar chaomhnóir an mhionaoisigh ar mhaithe le deonú a bhaint san eastát.

Is iad na caomhnóirí is coitianta a cheaptar máthair nó athair nádúrtha an mhionaoisigh. Tá teorainn ar an deonú a eisítear d’úsáid agus chun sochair an mhionaoisigh thuasluaite.

Teastaíonn cruthúnais (a bheidh le seoladh chuig anOifig Phrobháide):

  1. achainí ón gcaomhnóir beartaithe (féach Mongey, leathanach 109 chun teacht ar fhasach)
  2. d’fhéadfadh gá bheith le toghchán (sa chás go bhfuil an leanbh breis agus 12 bhliain d’aois agus gur duine eile seachas an tuismitheoir an t-iarratasóir)
  3. d’fhéadfadh gá bheith le cruthúnas tuismíochta (teastaíonn teastas breithe fadtéarma nó dearbhú tuismíochta sa chás nach bhfuil ainm an athair ar an teastas breithe)
  4. táillí


Reachtaíocht/rialacha ábhartha:

Ordú 79, Riail 24 agus 25; Rialacha na nUaschúirteanna, Aguisín Q, Foirm 17.

Nóta: sa chás go bhfuil caomhnóir ceaptha cheana féin, ní mór don iarratas roimhe sin bheith déanta freisin d’fhonn ligean do chaomhnóir atá sannta cheana féin chun leanúint ar aghaidh leis an iarratas.

Ordú a leagann teorainn ar an deonú i leith eastát inaistrithe nó do-aistrithe.

Sa chás go raibh sainchónaí iasachta ar an marbh tráth an bháis agus sa chás nach bhfuil an duine atá i dteideal iarratas a dhéanamh ar an deonú faoi dhlí na hÉireann an duine atá i dteideal faoi dhlí an tsainchónaithe, d’fhéadfadh gá bheith leis chun iarratas a dhéanamh ar cheann de na horduithe seo.

Féach an mhír sainchónaí iasachta chun teacht ar bhreis faisnéise faoi seo.

Teastaíonn cruthúnais (a bheidh le seoladh chuig an Oifig Phrobháide):

  1. litir a iarrann ar theorannú an deonaithe
  2. mionnscríbhinn iomlán ioncaim
  3. ina theannta sin, d’fhéadfadh gá bheith le mionnscríbhinn dlí nó cóip shéalaithe agus dheimhnithe de dheonú iasachta
  4. táillí


Tá an t-ordú teoranta don eastát in-aistrithe ábhartha nuair a léiríonn an t-iarratasóir teidlíocht faoin dlí sainchónaithe (seachas faoi dhlí na hÉireann) agus nuair nach ann ach do shócmhainní in-aistrithe sa dlínse seo.

Tá an t-ordú teoranta don eastát in-aistrithe ábhartha nuair a léiríonn an t-iarratasóir teidlíocht faoin dlí sainchónaithe (seachas faoi dhlí na hÉireann) agus nuair nach ann ach do shócmhainní do-aistrithe sa dlínse seo.

Reachtaíocht/rialacha ábhartha:

Ordú 79 Riail 5(8)(a) agus (b)

Ordú a chorpraíonn léarscáil nó liosta.

Sa chás go dtagraíonn uacht do cháipéis éigin eile ar nós léarscáile nó liosta agus murar féidir an uacht a léamh gan tagairt a dhéanamh don cháipéis seo, teastaíonn ordú oifigeach probháide chun an léarscáil/liosta a ionchorprú.

Tagróidh an deonú a eiseofar don cháipéis seo amhail bheith ionchorpraithe agus áireofar an bhunchóip den chéanna sa deonú ar an mbealach céanna atá an uacht.

Teastaíonn cruthúnais (a bheidh le seoladh chuig an Oifig Phrobháide):

  1. mionnscríbhinn forais ón iarratasóir ina leagtar amach fíricí an cháis
  2. mionnscríbhinn finné fianaithe  Tá trí riachtanas rí-thábhachtacha ann lena n-ionchorprú agus ní mór don mhionnscríbhinn finné fianaithe iad seo a chuimsiú:

    An léarscáil nó an liosta nó an cháipéis -
    a. ní mór gurbh ann dó féin cheana tráth fhorghníomhaithe na huachta
    b. ní mór tagairt a dhéanamh dó seo san uacht, mar aon le bheith ann
    c. ní mór dó bheith sainaitheanta go soiléir
    d. táillí


Reachtaíocht/rialacha ábhartha:

Ordú 79, Riail 13 agus 14

Ordú téacs neamhathraithe.

Má rinneadh leasuithe ar uacht i ndiaidh forghníomhú, d’fhéadfadh sé bheith riachtanach ordú oifigeach probháide a fháil a thugann an tsaoirse chun an uacht a chruthú i dtéarmaí a bhuntéacs neamhathraithe.

Teastaíonn cruthúnais (a bheidh le seoladh chuigan Oifig Phrobháide):

  1. an bhunuacht
  2. mionnscríbhinní finné fianaithe (ón mbeirt finnéithe)
  3. cóip ullmhaithe den uacht ina buntéacs neamhathraithe
  4. táillí


Nuair a dhéantar an t-ordú oifigeach probháide, ba cheart do na haturnaetha an chóip den uacht ina téacs neamhathraithe a dheimhniú amhail bheith i gcomhréir le hordú an Oifigigh Phrobháide. Ba cheart an chóip seo a sholáthar don mhionn agus ba cheart an bhunuacht a sheoladh leis an iarratas.

Nuair a eisítear an deonú, beidh cóip den leagan le ‘téacs neamhathraithe’ ar ceangal.

Ordú a chúlghairm agus a chealú.

Faoi chúinsí áirithe, d’fhéadfadh sé bheith riachtanach chun ordú oifigeach probháide a lorg chun deonú ionadaíochta a chúlghairm (nó a chúlghairm agus a chealú) a eisíodh cheana féin. Faoi chúinsí áirithe, ní mór don chúirt an t-ordú seo a dhéanamh (e.g. sa chás go bhfuarthas an deonú mar gheall ar chalaoise nó sa chás gur cuireadh i gcoinne bhailíocht na huachta). I ngach cás eile, áfach, féadtar an deonú a chúlghairm le hordú oifigeach probháide.

Leagann Mongey amach na cúinsí faoinar gá deonú a chúlghairm ar leathanach 49.

Ba cheart don deontaí an t-iarratas a dhéanamh (nó le toiliú an deontaí).

Teastaíonn cruthúnais (a bheidh le seoladh chuig an Oifig Phrobháide):

  1. mionnscríbhinn a sholáthraíonn na cáipéisí riachtanacha
  2. an bhunuacht
  3. táillí


Iarratas comhraic (ordú 21 lá).

Eascraíonn seo i gcásanna díthiomnachta ina bhfuil dhá iarratas ó pháirtithe ag a bhfuil teidlíocht chomhionann i leith deonú. Faoi na cúinsí seo, sa chás go ngairtear an tOifigeach Probháide chun a d(h)iscréid a fheidhmiú faoin riail ábhartha, féadfaidh an tOifigeach Probháide ordú a dhéanamh a cheadaíonn d’iarratasóir amháin chun leanúint ar aghaidh ach amháin nuair nach bhfuarthas aon aighneachtaí. Mura bhfuarthas aon aighneachtaí, beidh gá le hiarratas cúirte.

Teastaíonn cruthúnais (a bheidh le seoladh chuig an Oifig Phrobháide):

  1. mionnscríbhinn ón aturnae don pháirtí aistrithe (ina leagtar amach na fíricí, an ceart atá ag an iarratasóir agus sonraí an iarratais chomhraic agus ordú 21 lá a iarraidh)
  2. táillí

Má tá an t-iarratas in ord, déanfaidh an tOifigeach Probháide ordú 21 lá nach mór a sheirbheáil ar an iarratasóir comhraic. Féadtar é a sheirbheáil go pearsanta, ach is gnách a sheirbheáiltear é sa phost cláraithe.

Má fhaightear aighneachtaí laistigh de thréimhse 21 lá, beidh ar an iarratasóir iarratas a dhéanamh ar an gcúirt chun an t-ábhar a chur chun cinn.

Mura bhfaightear aon aighneachtaí laistigh de thréimhse 21 lá, déanfaidh an tOifigeach Probháide ordú breise a ligeann don iarratasóir leanúint ar aghaidh. D’fhonn an t-ordú seo a fháil, ní mór mionnscríbhinn seirbhíse a chomhdú sa chéad ásc.

Reachtaíocht/rialacha ábhartha:

Ordú 79, Riail 5(3)

Uacht a chruthú ó thaobh ordú aistriúcháin de

Uachtanna i dteanga ar bith seachas Gaeilge agus Béarla

Le hOrdú 79, Riail 5 (10), tugtar údarás don Oifig Phrobháide na huachtanna sin a cheadú lena gcruthú maidir lena n-aistriú.

Roimh iarratas substainteach a chur isteach in Oifig an tSuíocháin Phrobháide, ní mór réamhordú a fháil ón Oifigeach Probháide lena nglactar leis an uacht chun cruthú ó thaobh aistriúcháin de. Déantar iarratas ar an ordú sin tríd an Oifig Rialacha Probháide.

Ní mór don Oifig Phrobháide bheith deimhin de go gcloíonn an uacht atá á cur i láthair le haghaidh cruthú le halt 102 den Acht Comharbais, 1965, agus gurb é an duine a fhéachann leis an méid sin a chruthú an duine atá i dteideal faoin dlí sainchónaithe agus faoin lex situs mar a bhfuair an duine nach maireann bás agus eastát do-aistrithe agus eastát in-aistrithe araon sa dlínse seo aige.

Sa chás go bhfuair an duine nach maireann bás agus nach bhfuil ach eastát in-aistrithe laistigh den dlínse seo aige, ní mór don Oifig Phrobháide bheith deimhin de gurb é an duine atá ag déanamh iarratas ar an deontas an duine atá i dteideal faoi dhlí sainchónaithe an duine nach maireann amhail dáta an bháis. Sa chás nach bhfuil ach eastát do-aistrithe amháin sa dlínse seo, beidh an lex situs i bhfeidhm (i.e. dlí na hÉireann).

Ní mór don Oifig Phrobháide bheith deimhin de chruinneas an aistriúcháin freisin.

Cruthúnais atá ag teastáil:

1. Mionnscríbhinn Foras ón iarratasóir nó ón aturnae a bhfuil iompar cáis aige ina leagtar amach fíricí uile an eastáit, ina soláthraítear gach cáipéisíocht ábhartha agus ina sainaithnítear an t-ordú atá á lorg san ábhar.

2. Mionnscríbhinn Dlí ó dhlíodóir neamhspleách ag a bhfuil taithí ar dhlí comharbais i dtír shainchónaithe an duine nach maireann:

(a) ina leagtar amach fíricí an cháis, lena n-áirítear sainchónaí an duine nach maireann tráth a bháis,

(b) ina soláthraítear gach cáipéis ábhartha, i.e. teastas báis, agus

(i) an bhunuacht murar cruthaíodh í sa tír shainchónaithe nó

(ii) más rud é go ndéantar an uacht in oifig nótaire agus gurb é an gnás ná go gcoimeádann an nótaire an bhunuacht ina (h)oifig, luaigh an méid sin agus soláthair cóip den uacht, ar cóip í nach mór a bheith séalaithe, mar aon le cóip atá deimhnithe ag an nótaire i gceist, nó

(iii) más rud é gur cruthaíodh an uacht sa tír shainchónaithe, soláthair cóip shéalaithe dheimhnithe den uacht agus deonú ionadaíochta - (tabhair faoi deara nach mór don oifig cúirte ónar eisíodh an deonú na cáipéisí a shéalú agus a dheimhniú)

(iv) aistriúcháin de na cáipéisí go léir arna ndéanamh ag aistritheoir dlí (féach thíos)

(c)  ina luaitear an píosa reachtaíochta a chinneann bailíocht na huachta (luaigh an chuid ábhartha iomlán ina leagtar amach na riachtanais le haghaidh na bailíochta sin)

(d) ina luaitear an reachtaíocht a chinneann teidlíocht an duine atá ag beartú iarratas a dhéanamh ar an deontas*

(e) ina dtugtar cuntas iomlán ar conas a dhéileáiltear le riar na n-eastát agus ar conas a fhaigheann an riarthóir údarás dlíthiúil leis an eastát a riar, sa chás gur difriúil le córas na hÉireann ó thaobh cur chuige de atá córas probháide na tíre sainchónaithe maidir le cruthú na huachta agus le riar an eastáit de

(f) ina bhfaightear Apastaile nuair is cuí (i.e. sa chás nár cruthaíodh an uacht sa tír shainchónaithe) .

* sa chás gur bhain seiceadóir deonú amach sa tír shainchónaithe agus go bhfuair an seiceadóir bás ó shin i leith agus nár baineadh dara deonú amach sa tír shainchónaithe, ní mór don dlíodóir a shoiléiriú cé a bheadh i dteideal an dara deonú sin a bhaint amach sa chás go bhfuil deonú ag teastáil sa tír shainchónaithe

3. Mionscríbhinn Aistritheora

Ní mór d’aistritheoir oifigiúil cáipéisí dlí an mhionnscríbhinn seo a dhéanamh agus ní mór critéir an aistritheora a thabhairt le fios sa mhionnscríbhinn.  Ní mór don aistritheoir iarbhír a aistríonn an cháipéis í a dhéanamh.

Ní mór don aistritheoir an méid seo a leanas a sholáthar ar dtús:

(i) an bhunuacht nó

(ii) cóip shéalaithe dheimhnithe den bhunuacht ón nótaire a ndearnadh í roimhe/roimpi nó

(iii) má cruthaíodh an uacht sa tír shainchónaithe, ní mór cóip shéalaithe dheimhnithe ón gcúirt/oifig inar cruthaíodh í a sholáthar

(iv) gach cáipéis oifigiúil eile a bhaineann leis an eastát

Tabhair faoi deara nach nglacfar le soláthar na ngnáthchóipeanna de na cáipéisí sin

(v) Ní mór dó/di ansin aistriúchán na gcáipéisí sin agus aistriúchán an deonaithe agus na mionnscríbhinne dlí a sholáthar, más infheidhme.
Ní mór dó/di a mhionnú gur ullmhaigh sé/sí na haistriúcháin i gceist agus gur cóipeanna fíora cruinne de na cáipéisí sa teanga iasachta iad na haistriúcháin sin.

4. táillí

Teastaíonn táillí le haghaidh Ordú Oifigeach Probháide (agus táillí ar mhionnscríbhinní).

Ní mór gach rud den mhéid thuas a chur faoi bhráid an Oifigigh Phrobháide lena bhreithniú sula gcomhlánaítear aon cháipéisí breise le haghaidh iarratais ar dheonú

Reachtaíocht/rialacha ábhartha:

Ordú 79, Riail 5(10)