Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

DLÍ TEAGHLAIGH - leathanach baile

Ginearálta

Rochtain

Idirscaradh breithiúnach

Foréigean teaghlaigh

Idirghabháil

Cothabháil

Colscaradh

Neamhniú

Dlí comhoibríoch

Díolúintí pósta

Orduithe cúraim

Saincheisteanna pas

Coimeád

Atharthacht

Gluaiseacht cháis

Comhaontú idirscartha

Caomhnóireacht

Scaoileadh

 Colscaradh

Naisc ghaolmhara
Orduithe coigeartaithe pinsin
Foirmeacha cúirte ábhartha

Céard is colscaradh ann?

Scaoileann foraithne cholscartha pósadh agus ligeann sí do gach páirtí athphósadh a dhéanamh.

An féidir liom iarratas a dhéanamh ar cholscaradh?

Sular féidir le cúirt colscaradh a cheadú, ní mór na coinníollacha a leanas a shásamh:

  • níor mhórgo raibh na páirtithe pósta agus go raibh cónaí orthu amach óna chéile ar feadh tréimhse cheithre bliana le cúig bliana anuas sula ndéantar an t-iarratas.
  • níor cheart go mbeadh aon ionchas réasúnta ann go mbainfear réiteach amach, agus
  • níor mhór go ndearnadh socruithe cearta nó go ndéanfar socruithe cearta don chéile agus aon daoine cleithiúnaigh den teaghlach.

An féidir déileáil le saincheisteanna eile i gcomhthráth?

Is féidir. Féadtar iarratas a dhéanamh ar orduithe breise (coimhdeacha) i bpróiseas colscartha. Tá siad cosúil leis na horduithe ar féidir iarratas a dhéanamh orthu i bpróiseas colscartha agus idirscartha bhreithiúnaigh agus áirítear leo coimeád agus rochtain ar leanaí, íocaíocht cothabhála agus cnapshuimeanna, aistriú réadmhaoine agus múchadh cearta comharbais. Má theastaíonn ordú coigeartaithe pinsin, ní mór duit ordú cúirte a fháil chun iontaobhaithe na scéime a chur faoi cheanglas.

Sa chás go bhfuarthas foraithne idirscartha bhreithiúnaigh roimh an iarratas ar cholscartha, féadfaidh an chúirt athbhreithniú a dhéanamh ar na socruithe a rinneadh san fhoraithne ar idirscaradh breithiúnach agus breithniú á dhéanamh ar an iarratas ar cholscartha.

Conas iarratas a dhéanamh ar idirscaradh breithiúnach nó ar cholscaradh

Tús a chur le himeachtaí

Cuirtear tús le himeachtaí sa Chúirt Chuarda trí bhunbhille sibhialta dlí teaghlaigh agus dhá chóip de a chur faoi bhráid oifig na Cúirte Cuarda. Coimeádtar an bunbhille san oifig agus seoltar na cóipeanna de ar ais chuig an duine a dhéanann an t-iarratas (an t-iarratasóir) lena sheirbheáil ar an duine a bhfuil an t-iarratas á dhéanamh ina leith (an freagróir).

Leagtar amach sa bhille sibhialta príomhphointí éileamh an iarratasóra, sonraí faoin reachtaíocht faoina bhfuil a (h)éileamh á dhéanamh ag an iarratasóir agus na horduithe (nó an faoiseamh) atá á lorg. Ní mór go mbeidh an bille sibhialta dátaithe agus go n-áirítear leis ainm, seoladh agus gairm an iarratasóra. Ní mór d’aturnae an iarratasóra é a shíniú, nó, mura bhfuil aturnae ag an iarratasóir, an t-iarratasóir é/í féin.

I gcásanna colscartha agus idirscartha, ní mór don iarratasóir mionnscríbhinn mhaoine a chomhdú (sa chás go lorgaítear faoiseamh airgeadais) agus mionnscríbhinn leasa (sa chás gurb ann do leanaí cleithiúnaigh) mar aon le deimhniú ina luaitear go ndearnadh breithniú ar réiteach malartach díospóide mar rogha eile. Má tá ordú pinsin á éileamh ag an iarratasóir, ní mór fógra a sheirbheáil ar na hiontaobhaithe agus é a chomhdú.

Seirbheáil imeachtaí

Seirbheálann an t-iarratasóir an bille sibhialta dlí teaghlaigh, mionnscríbhinní maoine agus leasa (amhail is cuí) ar an bhfreagróir ar bhealach amháin de na bealaí a cheadaítear i rialacha na cúirte, is é sin, tríd an bpost réamhíoctha cláraithe, trí sheirbheáil phearsanta nó ar bhealach eile a cheadóidh an chúirt nó an cláraitheoir contae. Más mian leat cáipéisí a sheirbheáil seachas tríd an bpost réamhíoctha cláraithe nó go pearsanta, ní mór duit iarratas a dhéanamh ar an gcúirt nó ar an gcláraitheoir contae ex-parte (is é sin, gan an freagróir a chur ar an eolas faoi) chun cead a fháil.

Bíonn rialacha áirithe i gceist más mian leat cáipéisí a sheirbheáil i dtír eile.  Má chónaíonn an freagróir san Aontas Eorpach, féadfaidh tú do chuid cáipéisí a sheirbheáil i gcomhréir le rialacha seirbheála an bhallstáit ina gcónaíonn an freagróir nó do chuid cáipéisí a sheoladh chuig ‘gníomhaireacht tarchuir’ sa bhallstát ina gcónaíonn an freagróir.  Socróidh an ghníomhaireacht seirbheáil na gcáipéisí. Chun teacht ar shonraí faoi ghníomhaireachtaí, tabhair cuairt ar: europa.eu 

Má chónaíonn an freagróir lasmuigh den Aontas Eorpach, ní mór duit iarratas a dhéanamh ar chúirt, sula n-eisíonn tú an Bille Sibhialta Dlí Teaghlaigh, ar bhac chun na cáipéisí riachtanacha a sheirbheáil agus a eisiúint lasmuigh d'Éirinn mar aon leis na treoracha maidir le conas is gá duit iad a sheirbheáil.

Nuair a bhíonn an bille sibhialta seirbheáilte agat, ní mór duit seirbheáil a fhormhuiniú i gcomhréir le rialacha na Cúirte Cuarda agus mionnscríbhinn a chomhdú (ar a dtugtar mionnscríbhinn seirbheála) a dheimhníonn gur seirbheáladh an bille sibhialta agus na mionnscríbhinní maoine agus leasa (sa chás cuí) ar an bhfreagróir.  Má sheirbheáil tú cáipéisí sa phost, ní mór duit tagairt a dhéanamh do dheimhniú postais agus é a chur san áireamh agus é a mharcáil mar thaispeántán leis an mionnscríbhinn seirbheála.

Láithreas a iontráil

Tá ag an bhfreagróir 10 lá ó dháta seirbheála an bhille shibhialta chun láithreas a chomhdú in oifig na Cúirte Cuarda, a shonraítear sa bhille sibhialta agus chun cóip den láithreas a sheachadadh don iarratasóir/d’aturnae an iarratasóra. Tugann an láithreas le fios gur mian leis nó léi an chaingean a chosaint agus chun cosaint a chomhdú.

Cosaint a chur ar aghaidh

Ceadaítear tréimhse bhreise 10 lá don fhreagróir chun a c(h)osaint a chur ar aghaidh. Ní mór go ngabhfaidh mionnscríbhinní maoine agus leasa an fhreagróra, más cuí, leis seo. Ceadaítear breis ama nuair a bhíonn páirtí thar lear.

Murab ann d’aon láithreas, féadfaidh an t-iarratasóir iarratas a dhéanamh ar an gcúirt trí fhógra tairisceana lena mbreithniú d’éagmais láithris – is é sin, chun iarraidh ar an gcúirt na horduithe a lorgaítear a cheadú gan dul a thuilleadh ar a (h)iontaoibh.

Más ann do láithreas ach murab ann do chosaint, féadfaidh an t-iarratasóir iarratas a dhéanamh ar an gcúirt trí fhógra tairisceana lena mbreithniú d’éagmais cosanta. I roinnt cásanna, féadtar an tsaincheist a atreorú chuig dul chun cinn cáis.

Mácomhaontaíodh na téarmaí idirscartha nó mura gcuirtear in aghaidh colscartha, féadfaidh na páirtithe iarraidh ar an gcúirt ‘rialú’ a dhéanamh ar an tsaincheist.

Dul chun cinn cáis

Má sheolann an freagróir cóip den chosaint chuig an iarratasóir agus má dhéanann siad an bhunchóip a chomhdú le hoifig na Cúirte Cuarda, seolfar toghairm chun freastal ar éisteacht gluaiseachta cáis chuig seoladh an iarratasóra agus an fhreagróra/a n-aturnaetha araon (má tá ionadaíocht á déanamh ag aturnaetha dóibh nó ag ceachtar díobh) ina n-ordófar dóibh teacht os comhair an chláraitheora contae. Liostálfar an cás os comhair an chláraitheora contae tráth nach déanaí ná 70 lá i ndiaidh an dáta a chomhdaítear an chosaint le haghaidh éisteacht um dhul chun cinn cáis. Is é an cuspóir atá ag dul chun cinn cáis na himeachtaí a réiteach le haghaidh trialach.  Laghdaíonn seo an mhoill agus an costas agus cinntíonn sé go mbaintear an úsáid is éifeachtaí as am agus as acmhainní eile na cúirte. Ina dhiaidh sin, liostálfar an tsaincheist le haghaidh trialach nó rialú os comhair breithimh.

Cáipéisí eile

Don éisteacht, sa mhullach ar na cáipéisí a luadh roimhe seo, beidh do theastas pósta Stáit ag teastáil (ní féidir glacadh le teastas séipéil). Tá cóipeanna ar fáil ón bPríomh-Oifig Chlárúcháin. Guthán: 1890 252 076 nó ag General Register Office.

Orduithe cúirte

Tá sonraí faoi orduithe a rinneadh an chúirt scríofa ar an gcomhad cúirte. Féadfaidh dlíthithe cóip oifigiúil a fháil d'ordú óna n-oifig Chúirt Chuarda.

Ionadaíocht

Féadfaidh tú aturnae a fhostú chun iarratas a dhéanamh ar do shon nó féadfaidh tú an t-iarratas a dhéanamh tú féin. D’fhéadfá bheith i dteideal cúnamh dlí a fháil.

Má roghnaíonn tú gan aturnae a fhostú, beidh ort teagmháil a dhéanamh le hoifig na Cúirte Cuarda sa chontae ina gcónaíonn tú nó do pháirtnéir nó sa chontae ina mbíonn tú féin nó do pháirtnéir i mbun gnó. Sainaithneoidh foireann na cúirte na foirmeacha a theastaíonn uait chun d’iarratas a dhéanamh ach ní féidir leo insint duit céard is gá duit a lua ar na foirmeacha. Tá tú freagrach as do cháipéisí a sheirbheáil agus ní mór duit freastal ar an gcúirt ar an lá chun d’iarratas a dhéanamh.

Cén fhad a ghlacfaidh sé go n-éistfear le m’iarratas?

Ní féidir freagra cruinn a thabhairt ar an gceist seo. Is ann do theorainneacha ama sna rialacha cúirte do chéimeanna éagsúla an cháis. Cabhróidh dul chun cinn cáis cinntiú go ndéanfar dul chun cinn mear agus go gcloífear leis na teorainneacha ama. D’fhéadfadh go mbeadh ort fanacht go dtí go bhfuil fáil ar bhreitheamh, áfach, chun éisteacht le do chás. Ní mholtar, ar an ábhar sin, aon socruithe a dhéanamh (mar shampla, athphósadh) a bhraitheann ar cholscaradh a fháil faoi dháta ar leith.

Foirmeacha cúirte

I.R. Uimh. 510 de 2001, Rialacha na Cúirte Cuarda  2001

  • Foirm 2N: Bille sibhialta um an dlí teaghlaigh
  • Foirm 37A: Mionnscríbhinn acmhainne
  • Foirm 37B: Mionnscríbhinn leasa
  • Foirm 37C: Fógrad'lontaobhaithe
  • Foirm 37D: Deimhniúchán De Bhun Alt 5 nó Alt 6 Den Acht Um Idirscaradh Breithiúnach Agus Athchóiriú An Dlí Teaghlaigh, 1989, nó Alt 6 nó Alt 7 Den Acht Um An Dlí Teaghlaigh (Colscaradh), 1996 

I.R Uimh. 358 de 2008, Rialacha na Cúirte Cuarda (Gluaiseacht Cháis in Imeachtaí Dlí Teaghlaigh), 2008

  • Foirm 37L: Toghairm chun freastal ar éisteacht gluaiseachta cáis
  • Foirm 37N: Ceistneoir um ghluaiseacht cháis

 

Reachtaíocht ábhartha

  • An tAcht um Stádas Ban Pósta, 1957
  • Acht na bPóstaí, 1972
  • An tAcht um Chaomhnú Áras an Teaghlaigh, 1976
  • An tacht um Shainchónaí agus Aithint Colscarthaí Coigríche, 1986
  • An tAcht Dlí Teaghlaigh, 1995
  • An tAcht Dlí Teaghlaigh (Colscaradh), 1996
  • I.R. Uimh. 510 de 2001: Rialacha na Cúirte Cuarda: Ordú 59 
  • I.R. Uimh. 312 de 2007: Rialacha na Cúirte Cuarda (Ginearálta), 2007
  • I.R. Uimh. 358 de 2008: Rialacha na Cúirte Cuarda (Gluaiseacht Cháis in Imeachtaí Dlí Teaghlaigh), 2008
  • I.R. Uimh. 15 de 1986: Rialacha na nUaschúirteanna