Baile
As BéarlaAs Gaeilge
Cuardaigh le haghaidh Cliceáil chun Cuardach a dhéanamh
Ard-Chuardach
Leagan Inphriontáilte
Na Ranna go LéirTreoracha CleachtaisRialacha Cúirte Téarmaí & Suíonna
Dialann Dlí Oifigí & LéarscáileannaBreithiúnais & Cinntí

DLÍ TEAGHLAIGH - leathanach baile

Ginearálta

Rochtain

Idirscaradh breithiúnach

Foréigean teaghlaigh

Idirghabháil

Cothabháil

Colscaradh

Neamhniú

Dlí comhoibríoch

Díolúintí pósta

Orduithe cúraim

Saincheisteanna pas

Coimeád

Atharthacht

Gluaiseacht cháis

Comhaontú idirscartha

Caomhnóireacht

Scaoileadh

Rochtain

Foirmeacha cúirte ábhartha

Céard is Rochtain ann?

Is í rochtain teagmháil idir leanbh agus a t(h)uismitheoir nó gaol eile nach gcónaíonn an leanbh leis/léi. D’fhéadfadh teagmháil fhisiciúil bheith i gceist, is é sin, go mbíonn an leanbh i gcuideachta a t(h)uismitheora nó a g(h)aoil nó d’fhéadfadh litir, guthán nó foirm eile de chumarsáid leictreonach bheith i gceist leis an teagmháil. Ina theannta sin, d’fhéadfadh an ceart a bheith agat chun cuairt a thabhairt ar an leanbh agus am a chaitheamh leis/léi agus é/í a thabhairt amach ar feadh fad ama lenar comhaontaíodh, bheith i gceist leis an teagmháil seo.

Céard a tharlaíonn nuair a scarann tuismitheoirí?

Nuair a scarann tuismitheoirí linbh, féadfaidh siad comhaontuithe neamhfhoirmiúla a dhéanamh ionas gur féidir leis an tuismitheoir eile rochtain a bheith acu ar a leanbh ar bhonn rialta gan é bheith riachtanach dul chun na cúirte.

Sa chás nach féidir le tuismitheoirí aontú ar chomhaontú neamhfhoirmiúil, féadfaidh ceachtar tuismitheoir iarraidh ar an gcúirt an cinneadh a dhéanamh cén tuismitheoir ag a mbeidh caomhnóireacht an linbh agus cén rochtain a bheith ag an tuismitheoir eile. 

Cé is féidir iarratas a dhéanamh ar rochtain?

Féadfaidh athair neamhphósta iarratas a dhéanamh ar rochtain, cibé acu más caomhnóir é nó mura caomhnóir é.  Féadfaidh sé é seo a dhéanamh fiú mura bhfuil a ainm ar theastas breithe an linbh nó fiú sa chás gur diúltaíodh a iarratas ar chomhchaomhnóireacht.

Tugtar an ceart in Acht na Leanaí, 1997 d’aon duine atá gaolta leis an leanbh cibé acu le fuil nó trí uchtú, ar nós seantuismitheoirí, chun iarratas a dhéanamh ar an gCúirt Dúiche chun cead a fháil le hiarratas a dhéanamh ar rochtain. D’fhéadfadh seo bheith i gceist le páirtnéir nó le céile mháthair nó athair an linbh sa chás gur chónaigh siad leis an leanbh agus gur ghníomhaigh siad in ionad tuismitheora (in loco parentis). Anuas air sin, féadfaidh tuismitheoirí nó gaolta linbh atá faoi chúram Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte iarratas a dhéanamh ar rochtain.

Ní mór do ghaol, a ndeonaíonn an chúirt cead dóibh chun iarratas a dhéanamh ar rochtain, leanúint ar aghaidh leis an bpróiseas lena mbaineann iarratas a dhéanamh ar rochtain. Ní chiallaíonn sé go ndeonaítear rochtain nuair a dheonaítear cead duit iarratas a dhéanamh ar rochtain.

Rochtain faoi mhaoirsiú

Féadfaidh an chúirt, i roinnt cásanna, rochtain a dheonú ar an gcoinníoll go ndéantar í a mhaoirsiú.

Conas iarratas a dhéanamh ar rochtain

Déantar an chuid is mó de na hiarratais ar rochtain sa Chúirt Dúiche. Féadfaidh tú aturnae a fhostú chun iarratas a dhéanamh ar do shon nó féadfaidh tú an t-iarratas a dhéanamh tú féin. D’fhéadfá bheith i dteideal cúnamh dlí a fháil.

Má roghnaíonn tú gan aturnae a fhostú, beidh ort teagmháil a dhéanamh le hoifig na Cúirte Dúiche sa cheantar ina gcónaíonn tú nó an freagróir. Ní mór duit na foirmeacha ábhartha cúirte a chomhlánú agus a sheoladh ar aghaidh chuig oifig na cúirte.Sainaithneoidh foireann na cúirte na foirmeacha a theastaíonn uait chun d’iarratas a dhéanamh ach ní féidir leo insint duit céard is gá duit a lua ar na foirmeacha.

Ní mór fógra faoin iarratas a thabhairt don fhreagróir ar a laghad ceithre lá dhéag, nó, i gcás imeachtaí cúirte a dheimhnítear amhail bheith práinneach, ar a laghad dhá lá, roimh dháta na héisteachta cúirte. I ndiaidh an fógra a thabhairt, is gá an fógra, mar aon ledearbhú reachtúil ina ndeimhnítear gur tugadh an fógra, a thabhairt do chléireach na Cúirte Dúiche ar a laghad dhá lá roimh dháta na héisteachta cúirte. Ina theannta sin, ní mór duit freastal ar an gcúirtar an lá chun d’iarratas a dhéanamh.

Sá chás go ndéanann an Chúirt Dúiche ordú faoin Acht, tabharfaidh, nó seolfaidh cléireach na cúirte sa ghnáthphost, cóip den ordú do gach duine a ndearnadh an t-ordú ina bhfabhar nó ina leith.

Amanna, cruthaíonn iarratais ar coimeád agus ar rochtain cuid d’imeachtaí eile, mar shampla, idirscaradh nó colscaradh breithiúnach sa Chúirt Chuarda nó san Ard-Chúirt. Sna cásanna siúd, is í an chúirt a dhéileálann leis na himeachtaí eile an chúirt chuí chun déileáil le hiarratas ar coimeád agus/nó ar rochtain. Áirítear leis seo iarratais chun orduithe coimeádta agus/nó rochtana roimhe seo a dhíscaoileadh.

Foirmeacha cúirte

 

An Chúirt Dúiche: I.R. Uimh. 125 de 1999: Rialacha na Cúirte Dúiche (Coimeád agus caomhnóireacht naíon),1999

  • Foirm 58.17: Fógra iarratais chun iarratas a dhéanamh faoi choimeád, rochtain agus cothabháil - alt 11(1) agus 11 (4)
  • Foirm: 10.1: Dearbhú reachtúil i dtaobh seirbheála leis an bpost réamhíochta cláraithe de bhun (alt  7 d'Acht na gCuirteanna, 1964) / (alt 22 d'Acht na gCuirteanna 1991)
  • Foirm: 10.2: Dearbhú reachtúil i dtaobh seirbheála leis an gnáthphost de bhun alt 7 d'Acht na gCuirteanna, 1964
  • Foirm 10.3: Dearbhú reachtúil i dtaobh seirbheála leis an bpost pearsanta

 

An Chúirt Chuarda: I.R. Uimh. 358 de 2008: Rialacha na Cúirte Cuarda (Dul chun cinn cáis)

  • Foirm 37L: Toghairm chun freastal ar éisteacht gluaiseachta cáis
  • Foirm 37N: Ceistneoir um ghluaiseacht cháis

 

An Ard-Chúirt: I.R. Uimh. 15 de 1986: Rialacha na nUaschúirteanna - Ordú 70 

 

Reachtaíocht ábhartha

  • An tAcht Um Chaomhnóireacht Naíon, 1964
  • Acht na gCúirteanna, 1986
  • An tAcht Leanaí, 1997

Rialacha cúirte

  • I.R. Uimh. 93 de 1997: Rialacha na Cúirte Dúiche
  • I.R. Uimh. 510 de 2001: Rialacha na Cúirte Cuarda
  • I.R. Uimh. 312 de 2007: Rialacha na Cúirte Cuarda (Ginearálta) 2007
  • I.R. Uimh. 358 de 2008: Rialacha na CúirteCuarda (Gluaiseacht Cháis in Imeachtaí Dlí Teaghlaigh), 2008
  • I.R. Uimh. 15 de 1986: Rialacha na nUaschúirteanna